به نام خدا

بررسی نمودهای خاص گرایی فرهنگی،راهی برای مبارزه با بحران هویت در وبلاگ های ایرانی

  (مقاله ی 4000کلمه ای فضای مجازی.

  درس مطالعات فضای مجازی.دکتر عاملی)        

   فهیمه احمدی

      foroojak@yahoo.com  

[البته قرار بود این مقاله۴۰۰۰کلمه باشه، اما به قول خانم محمدخانیُ،محتوا ی اون مهمتر از حجمشه!!!)                                                    

 چکیده

هویت در عصر جهانی شدن معنای تکه شده ای است که مفهومی نسبی دارد. هویت در این عصر فارغ از مکان و زمان در بین مردم مناطق مختلف شکل گرفته و ویژگی های هویت در زمان های پیشین را ندارد.سردر گمی و تردید و اضطراب از پیامد های چند پاره شدن و تغییر تعریف هویت در عصر جدید است. رویکرد نظری در این مقاله ،خاص گرایی فرهنگی[1]  است که در پی بازسازی هویت به صورتی سنتی عمل می کند. طرد جهانی شدن،تاکید بر سرزمین,بازسازی روایت تاریخی،تشکیل جماعت های منسجم،متمایز شدن از دیگران و تاکید بر مطلق گرایی ویژگی های خاص گرایی فرهنگی ست.

با توجه به اهمیت فضای مجازی در زندگی دو فضایی و منبع قرار گرفتن این فضا برای دریافت اطلاعات،همچنین قالب وبلاگ به عنوان یکی از زمینه های پرطرفدار در فضای مجازی که ویژگی های منحصر به فردی از جمله ایجاد ارتباط غیر رسمی با مخاطب و امکان نگارش توسط هر نویسنده ای با هر سطح سواد و تحصیلات(اگر چه می تواند حوزه ای کاملا تخصصی باشد ودرین صورت کارایی بیشتری دارد) و در هر موضوعی را دارد.به بررسی نشانه های خاص گرایی فرهنگی در فضای مجازی و در قالب وبلاگ پرداخته ام.وبلاگ ها به صورت نمونه گیری ساده با شروع تصادفی و براساس فهرست وبلاگ های مربوط به سفر و توریسم دربلاگفا انتخاب شده اند. نهایتا به تشریح نمودهای مختلف خاص گرایی که به صورت وسیعی در نگارش وبلاگ های قومیتی ،وجود داشتند،به نقش فضای مجازی در رفع مشکلات بحران هویت و ساختن هویت هایی با ویژگی های منحصر به فرد،می توان پی برد. روش جمع آوری داده کتابخانه ای و  جستجوی اینترنتی است. همچنین با تحلیل چند وبلاگ ایرانی که در زمینه ی معرفی قومیت ها و اقلیت ها فعالند، به بررسی نظریه ارایه شده می پردازم.

رویکرد نظری

در  بخش نظری مقاله، پس از توضیح مفاهیم مرتبط با نظریه ی اصلی به توضیح بحران هویت و راهکار ارایه شده با آن تحت عنوان خاص گرایی فرهنگی بپردازم.نقطه ی تقاطع این مباحث با فضای مجازی،نحوه ی عملیاتی کردن وشیوه ی از استفاده از این رویکرد، در فضای مجازی و در قالب وبلاگ  می پردازم.

دو جهانی شدن:

پارادایم دو جهانی شدن برای اولین بار در سالهای اخیر توسط دکتر سعید رضا عاملی به عنوان نظریه ای برای درک جهانی شدن ارائه شد.این نظریه در پی آنست که جهان مجازی را به موازات جهان واقعی جدی بینگارد و بر تاثیرات جهان مجازی بر زندگی امروز تاکید دارد. دو جهانی شدن مفهومی ست که دو، جهانی شدن موازی و همزمان را بیان می کند.جهانی شدن اول که در جهان واقعی روی می دهد و متاثر از "صنعت حمل و نقل" است که شرایط تسهیل شده ای را برای انتقال انسان با بدن فراهم کرده... و معنای دوری و نزدیکی را در سطح وسیعی تغییر داده است.(عاملی.س.1384)در واقع جهان فیزیکی را به این وسیله و با این نگاه کوچک کرده است.جهان فیزیکی تحت تاثیر صنعت حمل و نقل جهانی شده است.در جهان مجازی،جهانی شدن در نتیجه ی رشد صنعت ارتباطات همزمان اتفاق افتاده است.صنعت ارتباطات به طور عام،شرایط سرعت یافته ای را برای حرکت جمعیت ارتباطات بین فردی و نزدیک کردن فضاها بوجود آورده است.(همان) تعامل فرا گیر صنعت ارتباطات همزمان،فضاهای فرهنگی جدیدی را بوجود آورده است که با نگاه ساختاری می توان آن را دو فضایی شدن فرهنگ هم نامید.(سایت تکنولوژی رسانه،1آبان87)این دوفضایی شدن به نوعی باعث نسبیت در فرهنگ و دوفضایی شدن همه ی امور دیگر هم شده است.

هویت و بحران هویت

هویت[2]به لحاظ لغوی از واژه (identitas)مشتق شده و در دو معنای ظاهرا متناقض به کار می رود.اول به معنای همسانی و یکنواختی مطلق و دوم به معنای تمایز که در بر گیرنده ی ثبات یا تداوم در طول زمان است. (گل محمدی،122: 1381)این دو وجه به دو جنبه ی اصلی و مکمل هویت معطوف هستند. به عبارتی هویت یعنی یگانه بودن ولی از دو جنبه ی متفاوت، همانند دیگران بودن در طبقه ی خود و همانند خود بودن در طول زمان(همان:224) در تعریف دیگری هویت از نظر بارت و به نقل از دکتر عاملی (عاملی.1383) این گونه تعریف شده است:"هویت همواره یک مفهوم ارتباطی بوده است(بارت:1969)به این معنا،که ما به وسیله ی تشابهات و تفاوت هایی که با دیگران داریم شناخته می شویم(میناگال وهمکاران:2003).هویت به ریشه های زندگی،روش ها ومنش هایی که با آنها زندگی می کنیم،گره خورده است"

موضوع دیگر در بحث هویت،فردی یا اجتماعی بودن آن است. هویت فردی عبارتست از احساس تمایز شخصی، احساس تداوم شخصی و احساس استقلال شخصی.اما روان شناسان اجتماعی در صددند با تاکید بر تعامل بین فرد و جامعه ،هویت شخصی فرد را هم مربوط به جامعه بدانند. بر این اساس هویت اجتماعی از دیدگاه تاجفل عبارتست از:"آن بخش از برداشت یک فرد از خود که از آگاهی او نسبت به عضویت در گروههای اجتماعی سر چشمه می گیرد،همراه با اهمیت ارزشی و احساس منضم به آن عضویت."(گل محمدی. 1383:223) همچنین هویت اجتماعی را می توانیم به عنوان"درکی که فرد از اینکه چه کسی هست ودیگران کیستند ودرک دیگران از خودشان و دیگران چیست"(جن کینز، 1381:7)  معرفی کنیم.

اگرچه بحث بر سر منابع هویت ساز وجود دارد،اما بحران هویت یا مساله ساز شدن هویت در عصر جهانی شدن است.فضامند  و زمان مند بودن هویت ،آن چیزی است که با شکل گیری عصر جهانی شده به مخاطره افتاده است.تا قبل از جهانی شدن هویت یابی مستلزم ایجاد مرز و توسل به مرجع های ثابت و پایدار  و مکان مرز پذیر و ثابت بود. اما به جهانی شدن و  رشد فناوری های ارتباطی،روز به روز،فاصله ی مکان و فضا بیشتر می شود و این باعث تغییر در رابطه ی هویت و مکان می شود. از آنجا که مکان محدود و انحصار آفرین است،فضا در شکل گیری هویت در عصر جهانی شدن نقش بیشتری دارد."درهم فشرده شدن زمان و مکان،فشردگی مفرط زمان واقعی،همه ی مسیرهارابه لامکان تبدیل کرده است."(شایگان.1380:348)از آنجا که فضا مرز گریز وبستار نا پذیر است،سرزمین زدایی می کند و همین عامل اصلی ان چیزی است که آن را بحران هویت نامیده ایم.چون افراد تا پیش از این در محدوده ی مشخص مکان و فضا و در زمان مشخص،با فرهنگی خاص ،به هویت و معنای خاص خود برا ی زندگی دست می یافتند؛اما امروز به دلایل ذکر شده این شیوه ی معنا یابی سنتی و دست یابی به هویت امکان پذیر نیست.(گل محمدی.1381:248).همچنین علی الطایی برای تخفیف بحران هویت که دلیل آنرا تعددقومی درایران می داند،تعددفرهنگی و جامعه ی آغوش باز راموثرمی داند.(الطایی.1378:201) اگرچه برخی از پژوهشگران برای حل بحران هویت معتقد به هویت سازی غیر خاص گرایانه دارند، اما نظریه ی به کار گرفته شده در این بحث ،خاص گرایی فرهنگی است. در رویکرد غیر خاص گرایی، تاکید بر مواجهه ی افراد با گستره ی وسیعی از اطلاعات و منابع فرهنگی با تنوع بالا ست. به این ترتیب هویت شکل گرفته ترکیبی از این فرهنگ ها و معانی نسبی است و به همین دلیل سیال ،متغیر و نسبتا موقتی(گل محمدی1383:252) است.

 خاص گرایی فرهنگی

دربعضی تعاریف هویت ،تاکید بر مستقل و منحصر به فرد بودن هویت برای هر فرد است."هویت یک عنصر مبارزه در فرد است که فرد رادر برابر هجوم دیگران تجهیز می کند."سایت نور پورتال.18/اسفند/1386) ویژگی های خاص گرایی فرهنگی در ساختن هویت به این نوع تعاریف از فرهنگ همخوانی بیشتری دارد.

نخستین ویژگی خاص گرایی فرهنگی ضدیت با فرایند جهانی شدن و نفی آن به خاطر شناخته شدن عامل اصلی بحران هویت ،است.

ویژگی دوم،تاکید بر اهمیت مکان و سرزمین در ساختار هویت است.(همان:256)با توجه به خصوصیات فضامندی  و تفاوتی که با مکان محوری دارد،حس نا امنی و حاصل از زندگی در محیطی که مرز ندارد ،باعث روی آوردن (به قول تاملینسون) سرزمین گرایی(همان256) در این نگاه می شود.

تاکید بر تمایز و تفاوت و شفاف کردن مرزها،ویژگی سوم خاص گرایی فرهنگی است.این شفاف سازی در مقوله هایی مثل دین،نژاد،قومیت و ملیت صورت می گیرد(همان:256) و تلاش می شود به این ترتیب ما وخودی ها از دیگران و غیر خودی ها متمایز شود.

بازسازی روایت تاریخی خاص  و تاکید بر چنین روایتی تلاشی است که در مقابله با تاثیر جهانی شدن بر مفهوم زمان و تبدیل زمان ،به حال بی پایا ن روی می دهد. هویت به یک تاریخ گذشته  که معطوف به حال و البته آینده  است مجهز می شود.

ویژگی پنجم خاص گرایی فرهنگی تاکید بر مطلق گرایی  و رد نسبیت است.دفاع از سنت یکی از نمودهای مبارزه با نسبیت است.(همان:261)

خصوصیت بعدی، تاکید بر خالص بودن و ناب بودن هر امری است.دوری از ترکیب و اختلاط  و تاکید بر فرهنگ ثابت،ناب و پاک برای حل بحران و رسیدن به آرامش ،راه حل بسیار مهمی است که حتی با هزینه ی بالا اجرا می شود.

غوطه ور بودن فرد در گستره ی وسیعی که حد ومرز ندارد،ویژگی زندگی در عصر جهانی شدن است. خاص گرایی فرهنگی پیوستن به جماعتی منسجم  و بسته را پیشنهاد می کند.در این راهکار "جماعت های شکل گرفته ،با نهاد های جامعه ی مدنی تفاوت دارند و نوعی کمون ها ی مقاومت هستند." (همان:262) مقاومت در برابر بی مکانی و فضامندی جهانی شدن.

به این ترتیب نقش خاص گرایی فرهنگی به عنوان یک واکنش به پیامد های جهانی شدن مطرح می شود.

واژگان کلیدی

هویت،خاص گرایی فرهنگی، جهانی شدن، وبلاگ، دو جهانی شدن و فضای مجازی

مقدمه

زندگی در عصر جهانی شدن،الزامات و پیامدهای ویژه ای دارد؛عصری که در آن جهانی شدن زندگی روزمره ی افراد را تا اندازه ی زیادی تحت تاثیر قرار داده است.یکی از مهمترین پیامدهایی که جهانی شدن در زندگی افراد دارد،بحران هویت است.بحران هویت آن چیزی ست که به سبب فضامندی (در مقابل مکان مندی) و از بین رفتن نقش پررنگ مکان و سرزمین در ساختن هویت،از آن نام می بریم.افزایش منابع هویت ساز هم از دیگر ویژگی های آن است.

یکی از مهمترین ابزارها برای نمود یافتن اثرات جهانی شدن، فضای مجازی است. فضای مجازی باعث به وجود آمدن عرصه ی وسیعی از اطلاعات و نمود های مختلف معنایی است.که افراد در مواجهه با آن،دچار تعلیق(به معنی معلق بودن  و سر در گمی ) و چند منبعی بودن در ساخت هویت خود می شوند.از بین رفتن زمان و مکان  و نقش بیشتر فضا (فضایی که کمتر از دوره ی قبل از جهانی شدن با مکان پیوند دارد)در دنیای مجازی به خوبی تجلی می یابد.افراد در مواجهه با فضای دوم زندگی ،دچار تردید و اضطراب می شوند؛چرا که بنیان های هویت آنها متزلزل می شوند و در مورد آنها به تردید می افتند.  زمانی که بهره گیران شبکه های اینترنت از فضای سازمانی مشترکی برخوردار باشند،هم حضوری{حضور فیزیکی جمع آنها در یک مکان}آنها برای ایجاد یک فضای مشترک در جهت توزیع اشکال نمادین در فضا-زمان،به هیچ وجه ضروری نیست."(اسلوین،1380:162) این نکته نشان دهنده ی عدم یک همگونی و نسبیت بالا در عصر جهانی شده و مهمترین عرصه ی بروز آن یعنی فضای مجازی است.

اما در عین حال فضای مجازی،عرصه ی مناسبی برای مطرح شدن هویت اقلیت ها و قومیت های مختلف ،به عنوان راهکاری برای گذار از بحران هویت است.فضای مجازی یک فضای جهان شمول و در دسترس است.فضایی مناسب برای معرفی قومیت ها و اقلیت ها ،شکل گیری جماعت ها و معرفی آثار تاریخی برای تاریخ سازی است.به طور کلی این فضا،محل مناسبی برای نشر عقاید ی است که افراد برای ساختن هویت منحصر به فرد خود ، و با استفاده از قالب های مختلف قابل کاربرد آن،از آن بهره می برند.مطالعه ی این عقاید و نظرات در قالب وبلاگ ها، از راههایی است که می توان  در آنها به خوبی نمودها ی خاص گرایی فرهنگی برای بر ساختن هویت قومی و محلی و تعریف خود(فردی و جمعی) به مثابه ی هویتی مستقل را مطالعه کرد.

مطالعه ی  رابطه ی انسان با تکنولوژی،با نگاه کلان،نشان دهنده ی تاثیر و تاثر فضای مجازی بر ابعاد گوناگون زندگی جدید است.یکی از نظریه پردازان در این حوزهاندرسون است که ارای خود را در کتاب «تكامل آنگونه كه در گذشته بوده است، نيست» این گونه بیان می کندکه:دو تكامل بزرگ صورت گرفته ، يكي مربوط به رابطة انسان و تكنولوژي است كه موجب «توسعه و بزرگ شدن قلمرو ذهن» شده است. اين رابطه بصورت برجسته مربوط به رابطة انسان و كامپيوتر است...(سایت دکترعاملی.3فروردین83)از سوی دیگر نظریه پرداز اصلی نظریه ی خاص گرایی فرهنگی رولند رابرتسون است.رابرتسون دربحث جهانی شدن به فرهنگ توجه کرده و قایل به عام گرایی و خاص گرایی فرهنگی است.منظورازخاصگرایی این است که فرهنگ جهانی معمولارنگ و بوی بسترفرهنگی خاص را که در آنجا مصرف می شوندرامی گیرند وجرح وتعدیل می شوند.ویژگی  های خاص گرایی را می توان در ضدیت با جهانی شدن و نسبیت گرایی ،ذات باوری،احیای فضای بسته ی فرهنگی،تاکید بر مکان وسرزمین خاص،جماعت گرایی و بازسازی روایت تاریخی خاص قرارداد.(نادری بنی.1386).

علاوه براین توجه به تغییرات هویتی درفضای مجازی یکی ازموضوعات  موردعلاقه ی محققان درحوزه های مختلف است که ازآن دست می توان به کارمشترک دکتر رفعت جاه و دکترشکوری دربرررسی تاثیراینترنت برشکل گیری هویت مردم مناطق کردنشین ایران اشاره کرد.نتایج نشان دهنده ی تغییرات مبنایی درهویت جمعی،قومی،خانوادگی و دینی بوده است. آذرخوش عیاری در پایان نامه ی مقطع کارشناسی ارشد خود به بررسی عملکرد اینترنتی گروه های قومی ایران پرداخته شده است،و به نقش مهم فضای مجازی در تقویت هویت هایی که به واسطه ی  جهانی شدن مورد تهدید واقع شده اند،اشاره می کند(عیاری.1384) همچنین درپایان نامه ای مشابه سیاوش قلی پور به تاثیر جهانی شدن برهویت سازی قوم لک می پردازد و درپایان نتیجه می گیرد  که قوم لک برای بازسازی هویت خود درمیان دیگراقوام به شیوه ای عام گرایانه  عمل می کند.(قلی پور.84)

در این مقاله سعی بر آن داشته ام  تا با معرفی خاص گرایی فرهنگی،به نمودها ی آن و راههای عملیاتی کردن آن در قالب وبلاگ ها(به عنوان یک رسانه) در فضای مجازی بپردازم. فضای مجازی در پارادایم دو فضایی شدن ها به عنوان فضای دوم زندگی افراد در نظر گرفته شده اند.

تحلیل وبلاگ ها

فضای مجازی بستری مناسب برای در یافت اطلاعات است.کاربردی بودن فضای مجازی در نشر عقاید وشکل گیری زندگی درآن به موازات زندگی در دنیای واقعی ،نشان دهنده ی اهمیت به پرداختن قالب های مختلف محتوایی در فضای مجازی است. به طور کلی، رسانه به عنوان یک ابزار کاربردی ،قادر به باز سازی و ساختن بخشی از هویت افراد است. وبلاگ به عنوان رسانه ای با قابلیت های منحصر به فرد، در دنیای مجازی ،قدرت انتقال محتوا و اثر گذاری های فراگیر را دارد.از سوی دیگر رشد وبلاگهای تخصصی بخشی از علاقه عمومی ایرانیان به فعالیت علمی است که به نوعی خود را در وبلاگستان وارد کرده است.(اخبار پرشین بلاگ،امرداد1387) وبلا گ ها آخرين ژانر ارتباطات اند كه به محبوبيت زيادي دست يافته اند اما هنوز به طور كامل و نظام مند تعريف نشده اند(حاجي جعفري.1385:16) وبلاگ ها ژورنال هاي آنلايني هستند كه نام آنها از واژه ي نئو لاگيسم به معناي حرف نو گرفته شده است.(عاملي.1385)براي وبلاگ ها تعاريف متعددي ارائه شده كه در اينجا به ذكر تعريف سوزان سي هرنگ بسنده مي كنم:”وبلاگ صفحات وب مكرر تغيير يافته اي است‏‏‏، كه يادداشت هاي تاريخ دار آن با ترتيب زماني معكوس روي وبلاگ قرار مي گيرد“(حاجي جعفري1385:16)

گذشته از اين ها وبلاگ ها جنبه ي اجتماعي بالايي دارند .نويسندگان وبلاگ ها از هر قشري مي توانند راجع به موضوعات مورد علاقه ي خود مطلب بنويسند و آنرا در اختيار همگان قرار دهند.طبق تحقيقي كه ضيايي پرور (1384)به روش تحليل محتوا بر روي 100وبلاگ ايراني انجام داده است،64در صد اين وبلا گ ها در زمينه ي اجتماعي فعالند.(شهبندي.1385:9) بر همین اساس با نظریه ای که در بخش نظری ارایه شد ، و با ملاک قرار دادن ویژگی های خاص گرایی فرهنگی به تحلیل و بررسی وبلاگ های ایرانی مرتبط با این موضوع (خاص گرایی فرهنگی) و محتوای آنها در این راستا  می پردازم.

شیوه ی انتخاب وبلاگ ها نمونه گیری منظم باشروع تصادفی است.دراین روش که به هریک ازعناصر فهرست یک نمره داده می شود،اولین انتخاب با یک عددتصادفی به دست می آیدو سپس با توجه به حجم نمونه و حجم جمعیت فاصله ی انتخاب هاتعیین می شود.(ببی.1387:598)این روش را نمونه گیری اتفاقی سیستماتیک هم می گویند.( رفیع پور.1386:185)درمورداین تحقیق تعداد کل وبلاگهای مربوطه درفهرست بلاگفا389عددبوده که تعداد10 وبلاگ به صورت تصادفی انتخاب شده اند.

· وبلاگ روستای انبوه

این وبلاگ درمهر ماه سال 85 ،توسط یکی از ساکنین این روستا به نام امین[3]و با هدف "معرفی جاذبه های طبیعی وتاریخی وفرهنگ بومی تاریخی ترین روستای استان گیلان که به ماسوله ی دوم معروف است طراحی شده است . ایجاد همبستگی وهمگرایی در بین هم ولایتی های انبوهی "(درباره ی وبلاگ)از دیگراهداف این وبلاگ ذکر شده است.

همان طور که مشخص است، هدف این وبلاگ دقیقا مطابق با ویژگی های خاص گرایی فرهنگی ست. معرفی جاذبه های طبیعی و تاریخی  وفرهنگ بومی روستای انبوه ، تلاشی است در جهت تمایز یافتن و ایجاد مرز برای تشکیل یک جمع. ایجاد همبستگی و همگرایی که از دیگر اهداف این وبلاگ است،هم به روشنی نشان دهنده ی تلاش نویسنده برای ایجاد یک جماعت یکدست و همگون از افراد متعلق به یک بوم و سرزمین است. شکل گیری این جماعت می تواند در تشکیل افرادی که هویت یکسان و مشخصی دارند،تاثیر به سزایی داشته باشد.

همچنین در زیر تیتر اصلی وبلاگ،معرفی جاذبه های توریستی و اداب و رسوم تاریخی این روستا، از موضوعات وبلاگ ذکر شده است.تاکید بر جنبه ی تاریخی این روستا ، ارایه ی اطلاعات تاریخی و  و معرفی آثار تاریخی بیانگر تلاش نویسنده برای پررنگ کردن  وجه تاریخی هویت ساکنان روستا است. در یکی از مطالب وبلاگ( که در صفحه ی اول آمده است) نویسنده به معرفی مختصر یک پل قدیمی که در دوره  ی صفویه ساخته شده است ، می پردازد. این کار به افراد یک هویت ،اصالت و تداوم در سرزمینشان را القا می کند.

در مورد  دیگر مطالب وبلاگ هم  به راحتی می توان اکثر ویژگی های خاص گرایی فرهنگی را مشاهده کرد. به عنوان مثال نویسنده در چند مطلب اولیه ی وبلاگ به معرفی روستا و تعیین مختصات جغرافیایی آن پرداخته.آنجا که می نویسد:" انبوه" اسم روستای منه که ۷۲ کیلومتری شمال شهر قزوین واقع شده. البته جزء استان گیلان محسوب میشه و از اولین روستاهای سمت  شهرستان  رودبار به حساب میاد."  دقیقا  در پی طرح مشخصات جغرافیایی روستای مورد نظر است. این کار علاوه بر کمک کردن به خواننده  در ترسیم ذهنی مشخصات روستا و احتمالا جذب گردشگران و  ارایه ی اطلاعات مفید برای آنها ،  یک راه خوب برای تحدید مرزها و مشخص کردن مکان است. یک راه مناسب  برای گریز از فضامندی عصر جهانی شدن در تعریف هویت.

همچنین در مطلبی از وبلاگ که نویسنده به آداب مخصوص ساکنان روستا در فصل انار چینی و برای برداشت محصول،  اشاره می کند ، به خوبی می توان به انگیزه ی  او برای ایجاد تمایز و  مشخص کردن هویت و ویژگی های ساکنان این روستا در مقابل دیگران  پی برد. همچنین گزارش تصویری نویسنده همراه  با توضیحات مربوط به آداب و رسوم متداول در اجرای مراسم عروسی هم همین هدف را دنبال می کند. نویسنده همچنین به مناسبت عید نوروز مطلبی را در مورد رسوم مربوط به این عید باستانی با پیشینه و  فلسفه ی آنها ذکر کرده است. همان طور که اشاره کردم، این توضیحات می تواند نقش مهمی در ساختن یک هویت  مستقل با مرزهای مشخص و عدم ترکیب با دیگر فرهنگ ها و همچنین ساختن یک جمع منسجم که نقاط مشترک منحصر به خود را دارد، داشته باشد.

توجه به پیوند های وبلاگ  و موضوعات آن هم می تواند ما را در رسیدن به کارکردهای وبلاگ کمک کند. تمام پیوند ها مربوط به روستای انبوه است.اگرچه موضوعات مختلفی مثل انار چینی،نوروز، زبان و ادبیات و شیوه ی معاش ساکنین (دامپروری) را شامل می شود ، اما همه ی راه ها به انبوه ختم می شود.

از مهم ترین پیوند های این وبلاگ ، وبلاگی  است با عنوان "انبوهی بمانیم ( عصر تضاد و تعارض)" که دقیقا به پیامد های جهانی شدن و خطر احتمالی ای که  افراد هویت های مختلف را در از دست دادن انسجام هویتی و بحران هویت تهدید می کند ، مربوط است . نفی جهانی شدن و نسبیت از ویژگی های بارز خاص گرایی فرهنگی است که در این وبلاگ هم مشاهده می شود . رد هر گونه نسبی گرایی و تاکید بر مطلق گرایی (تاکید بر ناب بودن و اصیل بودن و عدم اختلاط با مظاهر دیگر فرهنگ ها) یک راه برای ایجاد هویتی مستقل و مشخص برای افراد یک جمع و فرهنگ است.

·    وبلاگ سلام لرستان

این وبلاگ در تیر ماه سال 86 به مدیریت ابراهیم خدایی و یکی از اهالی استان لرستان[4]  وبه  به منظور معرفی این استان ، با تاکید بر وجه تاریخی آن  راه اندازی شده است.  نویسنده در بخش توضیحات وبلاگ، ارایه ی تاریخی کامل از این سرزمین را هدف وبلاگ معرفی کرده و حتی تاریخ ایران را بسیار متاثر از تاریخ لرستان می داند. همچنین در جهت تاکید بر مهم بودن حفظ میراث پیشینیان(که تلویحا به تاریخ سازی هم منتهی می شود)از افراد مطلع و استادان دانشگاه در خواست می کند تا "ما را در این راستا یاری فرمایند تا میراث پدری خود را بهتر به دیگران یاداوری کنیم."

همچنین  تیتر اصلی این وبلاگ"نام لرستان ، نماد هویت و هستی ما" تنها تاکید بر  هویت قوم لر و اهمیت  آن دارد. مطلق گرایی و تاکید بر ناب بودن ، مهم شمردن هویت خود و بزرگنمایی آن یک ویژگی برای خاص شمردن و منحصر کردن  هویت خود از دیگران است. یکی از اصلی ترین متونی که در این وبلاگ برای نشان دادن هویت سازی خاص گرایانه می تواند مورد استفاده قرار گیرد ، مطلبی است که نویسنده در آن به معرفی قوم لر و توضیح مختصات جغرافیایی این قوم از ابتدا  تا کنون پرداخته است. با ذکر تاریخچه ی قوم لر نویسنده سعی بر ان داشته است که تاریخی مستقل و مجزا برای این هویت تعریف کند و افراد این هویت را  از بی اصالتی و سر در گمی در مقابل انبوهی از نظرات مبنی بر یکسان بود اقوام و وحدت و برابری و یکی بودن تمام ایرانیان  و چه بسا نوع انسان نجات دهد.

پرداختن به جزییات گویش لری و  و بختیاری و زیر شاخه های آن  هم نشان دهنده ی تمایز این قوم با دیگران است.

"روزی روزگاری مردمی بودند و نامی داشتند، نام خویش مقدس و عزیز می‌دانستند، بدان می‌بالیدند و تلاش آنها این بود که هرجا فضلی و هنری از ایشان صادر می‌شود جز بدین نام نامور مباد. " این جمله مربوط به یکی از مطاب وبلاگ است که در مورد دلیری ها و استقامت قوم لر در مقابل دیگر اقوام نوشته شده است . دوری از تفرقه و چند دستگی و تشکیل یک کل منسجم نشانه ای است که در این جمله برای رسیدن به خاص گرایی فرهنگی می توان ذکر کرد. تاکید بر نام "لر" آن ویژگی خاصی است که افراد  این هویت را از دیگر اقوام جدا و متمایز می سازد. جدا سازی و شفاف سازی مرزهای هویتی برای ساختن یک فرهنگ خاص مهم است.نام قوم لر یک شاخص مهم برای هویتی به همین نام است ، به عبارتی یک نماد برای قوم لر و شاخصی برای تعریف آن تلقی می شود. آوردن شعرهایی به زبان لری و تاکید بر اهمیت آن به عنوان شاخصی برای لر ها تلاش نویسنده را متمایز کردن این قوم و استقلال از دیگران نشان می دهد.

همچنین در مطالب دیگر ،  نویسنده به معرفی مختصات شهر های مختلف استان لرستان و ویژگی های جغرافیایی  وجمعیت شناختی آن ها می پردازد. به عنوان نمونه زاغه یکی از شهر هایی است که نویسنده ضمن بیان مختصات جغرافیایی آن در جهت ساختن سرزمین و مکانی مشخص ، به تاریخ و ویژگی های منحصر به فرد طبیعی و تاریخی آن می پردازد. حتی نشان دادن موقعیت جغرافیای این شهر بر روی نقشه، یک راه موثر برای عینی شدن ومکان مند بودن هویت این قوم است.

معرفی مشاهیر و دلیران قوم لر از راه هایی ست که علاوه بر کارکرد تاریخ ساز بودن، کمک بزرگی است در جهت متمایز کردن این قوم از دیگران. همین طور است توضیحاتی که نویسنده در مورد موسیقی آوازی لرستان در یکی از مطالب وبلاگ آورده است. این که موسیقی لری چه پیشینه ای دارد و چه خصوصیاتی دارد ، نشان دهنده ی این مطلب است که خواننده ی  مطلب باید فرق قایل شود بین موسیقی لری  و هر گونه موسیقی سنتی دیگر ایرانی.

توجه به پیوند ها و موضوعات این وبلاگ هم می تواند اطلاعات مهمی راجع به حس ناسیونالیستی و میهن گرایانه ی مدیر این وبلاگ برای تشکیل یک هویت منسجم در اختیار گذارد. اکثر پیوند ها مربوط به استان لرستان و قوم لر هستند که همین تعامل و ارتباط بین این وبلاگ ها می تواند زمینه ای برای تشکیل یک جماعت مشخص با هویت یکسان برای رسیدن به یک جمع بسته  ی خالی از اغیار  منتهی شود.

 ·  وبلاگ شهر من زنجان(توفنده دریای دانشوران)

این وبلاگ توسط سعید رسولی اداره می شود[5] قابل دسترس است.هدف اصلی این وبلاگ معرفی استان زنجان و جاذبه های سیاحتی، تاریخی و مشاهیر این استان است. نویسنده در قسمت درباره ی وبلاگ به معرفی مختصری از تاریخچه ی این استان و نام زنجان می پردازد.  همچنین تاکید نویسنده بر تلفظ  متفاوت و خاص اهالی زنجان و شهر های مجاور در مورد نام این استان، نشانه ای از تلاش برای متمایز کردن افراد این هویت خاص از دیگران است و تشکیل یک جماعت منسجم که یکی از نشانه های تمایز آن  می تواند همین استقلال در نام گذاری ها باشد،نشان دهنده ی فرهنگ سازی خاص گرایانه است. لوگوی بالای وبلاگ که بالاتر از نام وبلاگ قرار دارد و به نوعی توضیح نام وبلاگ هم هست، شعری با مضمون برتری شهر زنجان و اهمیت ان در ایران دارد.

همچنین تاکید نویسنده در همین قسمت ، بر استقلال این وبلاگ  از هر سازمان و نهادو تشکلی، نشان دهنده ی تلاش قومیت ها برای روشن وشفاف سازی هویت خود از دیگران و تشکیل یک جماعت با حد و مرز مشخص است.

وجه تمایز نسبی این وبلاگ از دو وبلاگ قبلی پوشش بهتر مطالب در مورد تمام اتفاقات و رویدادهای جاری در استان زنجان است. خبر هایی که به طور مثال به مهم بودن استان زنجان در صنعت ریلی کشور اشاره دارد،یا مطلبی که به خبر جلسه ی نقد فیلم با حضور کارگردان در دانشگاه زنجان اتفاق افتاده است ،هر دو نشان دهنده ی توجه نویسنده در مطرح کردن مسایل مربوط زمان حال در کنار معرفی جاذبه های تاریخی و توریستی این استان است. در واقع نویسنده در کنار پرداختن به وجه تاریخی و اصیل مشاهیر  و ابنیه ی استان، تلاش می کند به طور همزمان و در دنیای امروز هم این استان و قوم ساکن زنجان  را مهم و با اهمیت جلوه دهد.

نویسنده در مطالبی که بیشتر حجم مطالب وبلاگ را شامل می شود به معرفی جاذبه های توریستی و مناطق دیدنی استان زنجان می پردازد و آنها را منحصر به فرد ذکر می کند. در مطلبی که در مورد بازار تاریخی شهر زنجان نگاشته شده ،نویسنده این بازار را یکی از طولانی ترین بازار های تاریخی جهان معرفی می کند. این یکی از نمونه اقدامات خاص گرایان برای  تحدید مرزهای هویتی خود و تلاش آن ها برای مشخص کردن هویت خود با بزرگ نمایی و معرفی فاکتور های خاص است.

در مطلب دیگری در وبلاگ ، به تو ضیحات نویسنده در مورد فرهنگ فولکلور  مردم زنجان بر می خوریم که در آن به مردم شناسی و آداب مهمان پذیری در بین مردم زنجان اشاره شده است.تاکید بر سنت و معرفی و توضیح آن ، یک راه برای استمرار آن در بین  نسل های مختلف و در طول زمان است، علاوه بر این که به نوعی رد فرهنگ جهانی و طرد جهانی شدن و همسانی فرهنگ ها و تاکید بر مطلق گرایی است.

معرفی مشاهیر استان برای دادن اصالت به هویت پر بار جلوه دادن پیشینه ی این هویت در طول تاریخ ،نمود دیگری از خاص گرایی فرهنگی در این وبلاگ است.

·  وبلاگ روستای نوایگان

وبلاگ روستای نوایگان[6] دراردیبهشت ماه1385توسط ابراهیم یوسفی وبرای ارایه ی توضیحات و معرفی این روستاراه اندازی شده است.

اولین پست این وبلاگ به توضیح مختصری راجع به موقعیت جغرافیایی این روستا برای ارایه ی تصویری واضح از سرزمین مشخص،ذکرقدمت 1400 ساله ی این روستابرای تاکید برتاریخ مند بودن هویت ساکنان وذکر جمعیت کم و آب وهوای خوب روستااختصاص دارد.ذکرجمعیت اندک این روستاتلاشی است در جهت تشکیل هویت مشخص با حدو مرزهای واضح که افرادآن هویت فقط دران جای دارند.

تاکید نویسنده برخونگرمی وباایمانی مردم روستا نشان دهنده ی تاکید او بر خوبی و منحصر به فرد بودن این نیک سرشتی در میان مردم این روستا دارد.

همچنین نویسنده درمطالب مختلف سعی در شناساندن شیوه های معیشتی و زندگی مردم روستادارد.راههای حمل و نقل،آداب و رسوم، تفریحات و پیشرفت های روستادر حوزه های مختلف(مثل تعمیرجاده ی روستا،تاسیس باشگاه بیلیاردو صندوق قرض الحسنه)،نشان دهنده ی تشکیل جماعتی است که برای خود شیوه ی زندگی و جهانبینی خاص دارد.(نفی نسبیت و جهانی گرایی).ذکر راه درامد مردم روستا(گل چینی و درختان انجیر)هم یک وجه تمایز برای مردم این روستا محسوب می شود که آنها را از سایرین متمایز می کند. ذکر مناطق دیدنی اطراف روستا با مختصات دقیق جغرافیایی، همراه با تصاویر مستند هم ،سرزمین گرایی و تعلق نویسنده رابه آن نشان می دهد.

·   وبلاگ شهربی همتای من گلپایگان

موسس وبلاگ شهر گلپایگان[7] حسین حلبی ساز است که از مردادماه 86،به همراه قادرخان گلپایگانی،این وبلاگ را برای خدمت به همشهریان خود  فعال نموده است.

مهمترین مشخصه ی این وبلاگ ،نگارش آن به لهجه ی گلپیگانی است، به طوری که رسم الخط فارسی را هم تحت الشعاع قرار داده است.تاکید نویسنده بر لهجه ی مردم این شهر، و تلفظ درست آن، نشان دهنده ی تلاش او برای پررنگ تر کردن وجوه تمایز هویت مردم این شهر ازسایرین است، تابه این وسیله حدود هویتی این  مردم را از دیگران جداکرده و به جماعتی منسجم و یکپارچه دست یابد.ازطرفی لحن خودمانی و ذکر نکات و اصطلاحات مختص فرهنگ مردم گلپایگان، یک راه دیگر برای تشکیل جماعتی است که افراد آن مطلقا ازهمین فرهنگ هستند.

یکی از مهم ترین پستها دراین وبلاگ، مطلبی است که نویسنده دران به ذکر نکات مثبت و منفی مردم شهر خود می پردازد. دراین نوشته،ثبات و دوام فرهنگ مردم ،از نکات مثبت تلقی شده است که با وجود شرایط مناسب برای تغییر همچنان پا بر جا باقی مانده است.تداوم فرهنگ درطول تاریخ یکی ازنشانه های بازسازی خاص گرایانه ی فرهنگ است که دراین نکته قابل مشاهده است.همچنین نویسنده در ذکر نکات منفی بین مردم شهر هم با ایجاد انحصار در داشتن این نکته،سعی در ایجاد تمایز و جماعت گرایی دارد. معرفی یکی از مکان های دیدنی این شهر هم که برای همشهریان آشناست،یکی دیگر از نشانه هایی است که به ما کمک می کند تا به خاص گرایی نویسنده پی ببریم.نوشتن از مواردی که مختص گروهی خاص است و فقط آنها در این وبلاگ جای دارند.

نویسنده در یکی از مطالب وبلاگ به درخواست یکی از همشهریان اقدام به ارایه ی لغت نامه برای برخی از لغات و اصطلاحات به کار رفته در وبلاگ ،نموده است که نشان دهنده ی اصیل و قدیمی بودن این اصطلاحات و نا اشنا بودن آنها،حتی در بین خود مردم این شهر است. این تاکید بر اصالت و قدیمی بودن،در جمله ی بالای صفحه و برای معرفی نویسنده هم لحاظ شده است.

·  وبلاگ طالقان-کرود

وبلاگ طالقان-کرود(یکی از روستاهای شهرطالقان)[8]در اسفندماه سال1386توسط علی برنگی یکی از سا کنان قدیمی این روستا و برای به تحریر دراوردن اطلاعت جامع  و منحصر به فرد در مورد این روستا،تاسیس شده است.نویسنده دراین وبلاگ ،سعی برآن دارد تا هر چه بیشتر خوانندگان را باویژگی های مهم و منحصربه فرد  زادگاهش آشنا کند.

فرهنگ اصطلاحات تصویری که درمورد،حالات اخلاقی،گیاهان و ساختمان نوشته شده و  همچنین ارایهی اطلاعات جامع و منسجم در مورد تفاوت تلفظ دربین روستاهای منطقه ی ذکرشده، و همین طور ذکر نکات دستوری(برگرفته ازکتاب اورازان آل احمد) و لغت نامه ای برای لغات و اصطلاحات رایج در گویش مردم این منطقه،همگی تلاشی برای پررنگ جلوه دادن زبان مردم به عنوان یک عامل متمایزکننده ازسایر هویت ها و قومیت هاست،که دربازسازی خاص گرایانه،برای ایجادیک جماعت منسجم و تحدید مرزها مهم است.

همچنین ذکر اداب و رسوم مردم درمراسم تره چینی، و غذاهای خاص این روستا باعث شکل گیری ذهنیتی خاص و متمایز ازهویت معرفی شده می شود که ناب وخالص است و از التقاط با دیگر فرهنگ ها مصون مانده است.(نفی نسبیت و مطلق گرایی) .توجه به پیوندها و دسته بندی های موضوعی وبلاگ هم ،که همگی به نوعی مربوط به روستای کرود و شهر طالقان یا وبلاگ های مشابه است،نشان دهنده ی اهمیتی ست که نویسنده برای ساختن هویت قومیت خودبه صورتی کاملا خاص قایل است.

·   وبلاگ بام ایران (چهارمحال و بختیاری)

این وبلاگ[9] دراردیبهشت ماه 1386توسط  موسسه ی ایرانگردی و بادو هدف عضویت مخاطبان در موسسه ی ایرانگردی و آشنایی آنها با استان چهارمحال و بختیاری، توسط مدیر موسسه ی جهانگردی راه اندازی شده است.

ذکر مختصات دقیق جغرافیایی این استان همراه با تعیین ان در نقشه، نشانه ی مشخصی برای سرزمین گرایی در بازسازی هویت این استان است. همچنین ذکر تاریخچه ی استان، تلاش نویسنده رابرای ارایه ی یک پیشینه ی تاریخی برای هویت مردم این استان ،نشان می دهد که نشانه ای برای تاریخ گرایی دربازسازی خاص گرایانه است.

همچنین ذکر دقیق آداب و رسوم مردم این استان درمناسبات و امور مختلف(که به طرز جامعی ارایه شده است)،باعث شکل گیری یک هویت خاص بامرزها و محدوده ی مشخص و ویژگی های مخصوص خود است.بعلاوه موسسه ی ایرانگردی در این وبلاگ اقدام به معرفی تک تک شهرهای استان همراه با تاریخچه و مناطق دیدنی آن نموده است، که علاوه برجذب گردشگر درجهت فرهنگ سازی خاص گرایانه موثر است.

·   وبلاگ روستای لاویج

این وبلاگ در دی ماه 1384 و با هدف معرفی منطقه ی توریستی لاویج[10] در استان مازندران راه اندازی شده و توسط وحید کیانی اداره می شود.نویسنده در این وبلاگ به  ذکر مختصات دقیق جغرافیایی این روستا می پردازد که نشانه ای از تاکید او برسزمین خاص درهویت مردم این روستاست.

با توجه به توریستی بودن این منطقه، لزوم تداوم و حفظ فرهنگ مردم، بیش از پیش آشکار می شود. بنابراین نویسنده باارایه ی دسته بندی ای راجع به لاویج در اشعار مازندرانی،ضمن بهره بردن از وجه تاریخی این بخش، بر داشتن زبان  مخصوص در این هویت به عنوان مشخصه ی متمایزکننده ی این هویت از اغیار، به بازسازی هویت مردم این منطقه پرداخته است. همچنین استفاده ی زیاد از تصاویر و تاکید بر توریستی بودن این منطقه، نشانه ی آگاهی نویسنده از امکاناتی است که این بعد از منطقه برای پیشرفت دراختیار ساکنان آن قرار می دهد. ارایه ی مقالات تاریخی و جغرافیایی راجع به روستای لاویج هم کمک بزرگیست که قدمت و اصالت فرهنگ و هویت مردم لاویج را نشان می دهد و نشانه ی اهمیت تاریخ و سرزمین در بازسازی خاص گرایانه است.

· وبلاگ برگ سبز بوانات

این وبلاگ[11] دراسفندماه1386توسط منصور اسدی برای معرفی بوانات و مناطق اطراف آن،راه اندازی شده است.

ذکر مختصات دقیق جغرافیایی(نقشه ی ماهواره ای این منطقه در بخش پیوندها) برای تعیین سزرمین مشخص،معرفی محصولات کشاورزی به عنوان مشخصه ی بارز این منطقه،به عنوان عاملی برای تمایز از سایرین، ذکر مناطق دیدنی تاریخی برای ایجاد یک ذهنیت مبتنی بر تاریخی بودن هویت مردم این منطقه همگی،علامت هایی از خاص گرایی فرهنگی برای بازسازی این هویت است. نویسنده ی وبلاگ که خود ساکن شیراز است،بوانات را به عنوان محل اصلی و خاستگاه فرهنگ و اصالت خود می داند،و اگر چه همواره اشعاری ازحافظ و سعدی،به عنوان شاعران خطه ی فارس،ارایه می کند،اما درعین حال اشعاری را هم در وصف بوانات به گویش محلی مردم این منطقه(که کارکردی متمایزکننده هم دارد) منتشر می کند،که نشان دهنده ی تعلق او به هویت خود و تلاش برای بازسازی آن به شیوه ای خاص گرایانه است.

همچنین اغلب پیوندهای این وبلاگ ،مربوط به همین روستا و وجوه مختلف آن است.این مطلب بیانگر تلاش نویسنده برای تشکیل جماعتی مشخص،ونفی جهانی شدن ونسبیت است. همچنین ذکراخبار کشوری راجع به این روستا، راهی برای مهم جلوه دادن این روستا و تعظیم هویت آن است.

· وبلاگ ماجلان-خلخال

وبلاگ روستای ماجلان واقع در خلخال استان اردبیل[12] در خرداد ماه سال1386 توسط علی محرابی، کارشناس علوم ارتباطات و از اهالی این روستا برای معرفی جاذبه های گردشگری و توانمندی های این روستا و ترسیم چشم انداز روشنی در تولد روستا،راه اندازی شده است.

این وبلاگ هم،مانند سایر وبلاگ های ذکر شده،دارای اطلاعات جامعی راجع به موقعیت دقیق جغرافیایی و چگونگی قرار گرفتن آن درنقشه و همسایگان آن است.این یکی از راههایی است که در تعیین سرزمین مشخص درخاص گرایی  و تحدید مرزی مشخص درتعیین هویت اهمیت بسیاری دارد. همچنین نویسنده درمطالب مختلفی سعی در معرفی مناطق دیدنی و پتانسیل های توریستی این روستا دارد که  در جهت مهم جلوه دادن موقعیت آن عمل می کند.نگارش اشعاری به زبان ترکی و بعضا از منظومه ی "حیدر بابایه سلام" شهریار،علاوه بر تاکید بر خاص بودن زبان این منطقه که یک عامل تمایزاست،برتمدن و مشاهیر بزرگ این خطه اشاره دارد و تا حدودی هم بر وجه تاریخی آن تاکید دارد.نویسنده، در پستهای مختلفبه ذکراخبارکشوری در مورد روستای خود پرداخته که این هم نشان دهنده ی تلاش او برای تعظیم فرهنگ و هویت خود است.وجود مردمان بافرهنگ و باهوش،معماری خاص،مواهب طبیعی و منحصر به فرد و دانشمندان و مفاخر بسیار ،نشانه هایی برای تشکیل هویتی مجزا و مستقل است که دارای افراد مشخص و سزرمین وتاریخی است که آنرا از دیگران جدا می کند. ذکر وجه تسمیه ی نام این روستا و شهرخلخال در کنار تاریخچه ی آن ،علاوه بر اشاره به وجه تاریخی این هویت،اصالت و تمدن و معنادار بودن آن را هم می رساند.

نتیجه گیری

قومیت ها و فرهنگ های مختلف نیاز به بازسازی فرهنگ های خود با روش های مختلف می کنند.از مهمترین این راهها می توان به خاص گرایی فرهنگی اشاره کرد. از آنجا که فضای مجازی،یک منبع فراگیر و در دسترس با قدرت برقراری ارتباط با جمع وسیعی از افراد است، می توان در وبلاگ هایی که مربوط به مناطق مختلف و قومیت ها و هویت های مختلف  است،نمود های مختلف خاص گرایی فرهنگی را مشاهده کرد.

ذکر دقیق مختصات جغرافیایی،تشریح آداب ورسوم درمناسبت ها،معرفی آثار تاریخی و باستانی و ذکر پیشینه ی محل زندگی، معرفی مشاهیر،ذکر خصوصیات فرهنگی و هویتی منحصر به فرد هویت خود،تعیین مرزهای هویتی و  و بزرگنمایی آنهااز نشانه های خاص گرایی فرهنگی ست که در وبلاگ های مربوط به قوم یا مردم ساکن سرزمین خاص(در ایران) بسیار دیده می شود.درواقع نویسندگان وبلاگ ها با ذکراین موارد درپی ساختن هویت جمعی خود هستند که آنرا در زمانه ی جدید در خطر دیده اند.هویت فرهنگی،که رو به فراموشیست وبه قول سالواتوره پولدا "برنامه ای است که مردم برای آینده ی خود بااستفاده ازگذشته می آفرینند."(سعیدی و کیا.1385:100)،موضوعیاست که دراین وبلاگ ها به بازسازی آنها پرداخته شده است.روی آوردن به خصیصه های منحصر به فرد قومی، تاکیدی که برمختصات جغرافیایی می شود و همین طور ذکر آداب و رسوم، از ویژگیهای خاص گرایی فرهنگی است که به وضوح در وبلاگ های بررسی شده،یافت می شود.

اگر چه در این وبلاگ هانشانه های بسیاری از بازسازی خاص گرایانه ی فرهنگ درعصرجهانی شدن و در فضای مجازی یافت می شود،اما پیشنهاد می شود برای افزایش کارایی این وبلاگ ها ،مدیریت آن ها به صورت مشارکتی و توسط افراد مختلفی از همان هویت صورت گیرد، چون به این ترتیب هویت از زوایای مختلف و توسط افراد مختلفی از همان هویت بازسازی می شود و از  پویایی بیشتری برخوردار خواهد بود. همچنین برای مطرح شدن این هویت ها درعرصه ی جهانی بهتر است مطالب وبلاگ، یا بخشی ازآن به زبان انگلیسی در وبلاگ قرار گیرند تا در عرصه ی جهانی هم فرصت بروز یابند. همچنین انتشار بخشی از مطالب وبلاگ ها به صورت مکتوب و دربین مردم هر منطقه،مشارکت و علاقه  و آگاهی افراد آن قومیت را از وجود کانونی برای گردهمایی و تبادل آرا و درک نقاط مشترک،افزایش می دهد. علاوه بر این درصورتی که تجمع افرادیک قومیت درفضای مجازی، منجر به گردهمایی های فیزیکی افراد مختلف آن هویت،که در مناطق مختلفی ساکن هستند،شود،قطعا به هدف اصلی ایجاد وبلاگ نزدیک تر شده و جماعت مشخص در فضای فیزیکی هم  شکل می گیرد که محدوده و افراد مشخصی دارد.به این ترتیب بازسازی خاص گرایانه ی هویت که اگر نه تنها هدف،حداقل بخشی از اهداف وبلاگ بوده است واقعا تحقق می یابد.

 منابع

· اسلوین،جیمز.1380اینترنت و جامعه.ترجمه ی عباس گیلوری و علی رادباوه.نشر کتابدار.تهران1380

· فصلنامه انجمن علمی مطالعات فرهنگی و ارتباطات،1384دو شماره پیاپی2.3،بهار و تابستان 84،مقاله دکتر سعید رضا عاملی.

·گل محمدی،ا.1381 .جهانی شدن،فرهنگ،هویت.نشر نی.تهران1381.

·جنکینز،ر.1381 هویت اجتماعی.ترجمه ی تورج یاراحمدی،تهران،نشر شیرازه1381 .

·شایگان.د.1380.افسون زدگی جدید،هویت چهل تکه و تفکر بسیار.ترجمهی فاطمه ولیانی.نشرو پژوهشفروزان روز1380.

·حاجي جعفري.مجتبی. 1385وبلاگ فضاي وبلاگي حوزه ي عمومي آنلاين.نهاد مجازي(ويژه نامه ي شماره1 همايش فضاي تعاملي،جهاني-محلي و نهاد هاي مجازي).

·شهبندي.معصومه. 1385وبلاگ ايراني،نهاد مجازي(ويژه نامه ي شماره1 همايش فضاي تعاملي،جهاني-محلي و نهاد هاي مجازي).

·ببی.ا1387.روش های تحقیق درعلوم اجتماعی.جلداول.ترجمه ی رضافاضل.انتشارات سمت 1387

·رفیع پور،ف.1386.کندو کاوو پنداشتها(مقدمه ای بر روشهای شناختجامعه وتحقیقات اجتماعی).تهران شرکت سهامی انتشار.1386

·سعیدی،ر و کیا،ع ا.1385.نقش جهانی شدن و رسانه ها درهویت فرهنگی. انتشارت خجسته1385.

·سایت دکترسعیدرضاعاملی.عاملی،س.(3/1/1383)دو جهانی شدن ها و آینده ی هویت های همزمان.ameli-said.com تاریخ بازدید13/9/87.

·رفعت جاه،م.شکوری،ع.(؟)سایت جامعه شناسی درایران. sociologyofiran.com تاریخ بازدید17/11/1387.

.عیاری.آ.(1384).هویت قومی دراینترنت.کارشناسی ارشد(جامعه شناسی).دانشکده علوم اجتماعی. دانشگاه تهران.

·قلی پور.س.(1384)جهانی شدن وهویت قومی.کارشناسی ارشد(جامعه شناسی). دانشکده علوم اجتماعی. دانشگاه تهران.

·سایت تکنولوژی رسانه.تاریخ بازدید:1/8/87.

·سایت نور پورتال. حامد مقدم، فاطمه.28/12/1386 .noorportal.net.   تاریخ مراجعه9/10/87

·اخبارپرشین بلاگ.بوترابی،مهدی،۱۳۸٧/٥/۱.news.persianblog.ir/tagتاریخ بازدید:1/8/87

· www.anbooh.blogfa.com  تاریخ بازدید25/9/87

· www.lorestan.1000.blogfa.comتاریخ بازدید25/9/87

· www.zanjan-city.blogfa.com تاریخ بازدید25/9/87

· www.Navaygan.blogfa.comتاریخ بازدید18/11/1387

· www.Golpayeghani.blogfa.com تاریخ بازدید18/11/1387

· www.Karud.blogfa.comتاریخ بازدید18/11/1387

· www.Irig-chama.blogfa.comتاریخ بازدید18/11/1387

· www.Lavij.blogfa.com تاریخ بازدید18/11/1387

· www.bargesabz86.blogfa.comتاریخ بازدید18/11/1387

· www.majelan-khalkhal.blogfa.com تاریخ بازدید18/11/1387                                       

چند روز پیش برای نوشتن مقاله مجبور شدم به منزل یکی از آشناهامون در تهران برم تا بتونم از کامپیوترش استفاده کنم.ویندوز این سیستم با اونایی که تا حالا دیده بودم خیلی  متفاوت بود.

 در هر صفحه اطلاعات بیشتری رو از هر درایو نشون می داد و طرز کارش هم متفاوت بود.ضمن اینکه می دیر بالا می اومد و موقع بستن هر صفحه، صفحه ای هم برای دادن نظر باز می شد. بالاخره فهمیدم که این نسخه ی آزمایشی ویندوز۷ مایکروسافته که نمی دونم این دوست ما چه طور به دست آورده بود. توسايتي خونده بودم که این ویندوز سال ۲۰۱۰ به بازار میاد و تازه ما در ابتدای ۲۰۰۹ هستیم...

گفته مي شه اين ويندوز نسخه ي اصلاح شده ي ويستا ست(چون اين ويندوز با خيلي از نرم افزار هاي بازار هماهنگ نبود و علاوه بر اون براي اكثر كامپوترها و لب تاپ هاقابل اجرا نبود).

ويندوز جديد با قابليت بالايي كه كاربر رو در استفاده از نرم افزار هاي مختلف بسيار  كمك مي كنه و قدرت مديريت او رو بالا مي بره(پارس كلوب تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷)،در عين حال از سرعت بالايي هم در انجام عمليات بر خورداره. مدت زمان نصب ويندوز۷ يك سوم ويندوز XP و نصف ويندوز ويستاست. از طرف ديگه مدت زمان بوت و بالا اومدن ويندوز ۷ سه برابر سريع تر از ويستا و دو برابر سريع تر از ويندوز XP است.(فردا نيوز تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷)

"هسته اصلی (kernel) به بخش اصلى سیستم عامل می گویند که حافظه، فایل ها و ابزارهاى جانبى را اداره کرده، ساعت و تاریخ را دنبال و برنامه هاى کاربردى را فعال می کند. به علاوه منابع سیستم را به کار می گیرد.مایکروسافت در توسعه هسته اصلی این ویندوز توجه خود را به مقوله گستردگی دستگاه های ترکیبی x86 مثل کنسول های بازی، ابزارهای چندرسانه ای، دستگاه های چندعملکردی و سرورهای خانگی معطوف کرده است"(دنیای شیشه ای تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷)

از امکانات دیگه در این ویندوز امکان نگاه انداختن لحظه ای به آیکون های باز شده و صفحه ی اصلیه.به ایم معنی که با حرکت دادن موس روی نوار ابزار پایی و روی آیکون مثلا اینترنت شما میتونید صفحه های باز شده رو به صورت کمرنگ ببینید و رو هر کدوم که کلیک کنید،باز می شه.به همین شیوه صفحه ی اصلی هم نقابل نمایشه.

امکان دیگه ای که این ویندوز برای کاربران فراهم کرده،دیدن درایو ها ی انتخاب شده،در کتابخانه ی ویندوز است.همچنین با استفاده از کتابخانه کاربر قادر به قسمت کردن و نمایش دادن جزییاتی از درایو ها و اطلاعات مورد نظر در صفحه ی نت ورک( home network) می شه.این امکان،باعث افزایش اطلاعات و در اختیار قرار گرفتن بسیاری از اطلاعات کامپیوتر شما برای دیگران هم می شه.(اخبار ویندوز7 تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷)

این ویندوز در زمینه ی فونت های انتخابی و زبان مورد نظر برای ویندوز و حتی لهجه های مختلف هم برنامه های خاصی داره که با مرجعه به اخبار ویندوز7 می تونید از اونها بیشتر باخبر باشید.

علاوه بر امکانات ساده اما تخصصی تر این ویندوز،باید بگم از پرکاربردترین اونها، تنوع و تعداد قلم های پیش بینی شده برای برنامه ی نقاشی(paint)اونه. با دیدن امکانات جدید نقاشی فکر می کنید که معنای واقعی نقاشی در کامپیوتر بیشتر نزدیک به امکانات این ویندوز می شه،نه اونچه که تا حالا می دیدید.حتی اگر نقاش خوبی هم نباشید،می تونید یک نقاشی قشنگ بکشید...                                                                                               

ادر هر حال ویندوز۷ من رو خیلی ذوق زده کرد،اگرچه هنوز هم نمی دونم نسخه ی آزمایشی اون چه طور به دست این دوستمون رسیده،اما می دونم که او موظف به دادن نظرش برای هر آیکونیه که باز می شه،تا مسوولین مایکروسافت رو برای رفع نقایص احتمالی کمک کنه.

ویندوز۷ ظاهرا شبیه ویندوز های قبلیه و البته به نظ می رسه باطنا هم تفاوت زیادی نداره،اما می تونه نشونه ی خوبی برای نسلی جدیدی از ویندوز ها ی آینده باشه. (سایت نارنجی تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷)

منابع

-سایت ایتناتاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷

-سایت نارنجی تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷

-پارس كلوب تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷

-فردا نيوز تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷

-دنیای شیشه ای تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷

-اخبار ویندوز7 تاریخ بازدید۱۴/۱۰/۸۷

بحث در مورد این کارت ها برای اولین بار در ۸۳ به صورت جدی مطرح شد و شرکت های مختلف اقدام به صدور کارت هوشمند برای ارایه ی خدمات به مشتریان خود نمودند. در همان سال دفتر همكاري هاي فناوري رياست جمهوري نخستين نهادي بود كه در آن زمان براي اين منظور پيش قدم شد.(سایت خبرنگار) و با تشکیل کمیته ای در صدد برنامه ریزی و ارایه ی طرحی جامع برای این طرح کلان ملی برامدند.

کارت هوشمند كارتي پلاستيكي با ابعاد كارت هاي اعتباري (حدود ٥/٥ در ٥/٨ سانتي متر) است كه روي آن يا در بين لايه هاي آن، تراشه هاي حافظه و ريزپردازنده براي ذخيره سازي داده ها و پردازش آن ها قرار داده شده است. كارت هوشمند رايانه كوچكي است كه روي يك كارت پلاستيكي نصب شده است.(سایت خبرنگار)از مزایای استفاده از کارت هوشمند ملی،می توان به کم شدن مشکلات مردم در انجام امور بانکی و اداری و البته رفع سردر گمی آنها برای داشتن تعداد زیادی کارت الکترونیکی مربوط به سازمان ها و شرکت های مختلف است.علاوه بر این توانایی صنایع میکروالکترونیک کشور در ساختن  و بنیه ی علمی دانشمندان ایرانی برای مشارکت در اجرای این طرح از نقاط قوت این طرح است.

اما در عین حال مشکلاتی که ممکن است در اجرای این طرح کلان پیش رو. باشد، کم نیستند.

قطعا اولین مورد نبود زیر ساخت های مناسب ارتباطی است.همچنین کمبود مراکز داده، نداشتن قوانین مربوط و البته نا آگاهی مردم در استفاده و مزایای استفاده از کارت ها از دیگر مشکلات هستند. 

کارکردهای کارت هوشمند،به دلیل حافظه ی امنیتی بالای آنها، و قرار گرفتن اطلاعات مهم و ضروری هر فرد در این کارت ها، برای رسیدن به توسعه و تحقق دولت الکترونیک بسیار مهم است.مهندس رياضي،معاون وزیر ارتباطات در این باره گفت:‌ ‏وزارت بازرگاني براي ارائه كالا برگ، وزارت رفاه و تامين اجتماعي براي بيمه درماني، سلامت الكترونيك و حقوق مستمري بگيران و وزارت كشور از طريق سازمان ثبت احوال براي كارت ملي الكترونيك اين طرح را به طور جدي دنبال كردند. (شبکه فناوری اطلاعات ایران)

قرار گرفتن اطلاعات مهم مربوط به كالا برگ،  رفاه و تامين اجتماعي، سلامت، كارت دانشجويي و كارت ورزشكاران و بازنشستگان و در مراحل بعدي، اطلاعات مربوط به كارت هاي گردشگري، گواهي نامه و گذرنامه نيز نشان دهنده ی قابلیت بالای این کارت ها در تسهیل امور شهروندی است. به این ترتیب یکی از مهمترین راه های رسیدن به عدالت اجتماعی استفاده از این کارتهاست،چون در بردارنده ی اطلاعات مهم شخصی(امضا و اثر انگشت) است و علاوه بر این به خاطر امنیت بالا از بروز تخلفات جلوگیری هم می کند.(سایت تاپیرانیان)در عین حال، سازمان ها واداراتی که اطلاعات مربوط بهآتها در این کارت ذخیره ایت ،تنها قادر به دسترسی به اطلاعات خود دارند و از دسترسی به دیگر اطلاعات محرومند.

اما مسئله ی مهم در اجرایی شدن این طرح هماهنگی و یکپارچگی تمام نهاد ها و موسسات مربوطه  در جریان صدور و استفاده از این کارت است.در حالیکه با صدور کارت ملی  شهروندان با مراجعه به ادارت و موسسات علاوه بر مدارک قبلی شامل شناسنامه و کپی آن ،موظف به نشان دادن کارت ملی هم بودند، بی دقتی و عدم هماهنگی در صدور و استفاده از کارت ملی هوشمند می تواند به افزایش مشکلات ایرانیان هم بینجامد.
اما در حالیکه اجرای این طرح از سال ۸۳آغاز شده است، با گذشت نزدیک به ۴ سال هنوز خبر جدیدی راجع به صدور و توزیع این نوع کارتها در دست نیست.و در حالیکه در سال گذشته دولت اقدام به صدور کارت الکترونیک سوخت نموده،سوال اینجاست که آیا بهتر نبود که کارت سوخت هم در قالب کارت ملی صادر شود تا هم در هزینه و وقت شهروندان در دریافت کارتها صرفه جویی شود هم از حجم کارتهای جیب شهروندان کاسته شود؟ ..آخرین خبر مربوط به صدور و روند توزیع این کارت ها مربوط به مهر ماه سال گذشته است که در آن سید مهدی هاشمی باین داشته که ارایه ی کارت هوشمند ملی از نیمه ی اول سال ۸۶ آغاز می شود(پورتال خدمات الکترونیک ایران) امروز یکسال  ار تاریخ معهود می گذرد و ما هنوز در پی دریافت کارت عابر بانک،کارت دانشجوییِ،کارت سوخت،کارت غذا،کارت گواهینامه و... هستیم!

منابع

۱-سایت خبرنگار تارخ بازدید۳/دی ماه/۸۷

۲-سایت تاپیرانیان تارخ بازدید۳/دی ماه/۸۷

۳-شبکه فناوری اطلاعات ایران تارخ بازدید۳/دی ماه/۸۷

۴-پورتال خدمات الکترونیک ایران تارخ بازدید۳/دی ماه/۸۷

داگلاس انگلبارت برای اولین بار در سال 1968 وسیله ای که کار با رایانه را خیلی راحت تر می کرد به اهالی رایانه معرفی کرد.(اخبار فناوری اطلاعات)تا قبل از اختراع این وسیله اپراتورهاي رايانه از قلم سبكي براي مرور صفحه استفاده مي‌كردند.(ایسنا)  

مدل اولیه با آن چیزی که ما امروزه به عنوان موس می شناسیم بسیار متفاوت بود. دو چرخ با زاویه ی نود درجه با یک دکمه ی قرمز. نمونه شبیه موس های امروزی مجهز به توپ متحرک،در سال 1972 توسط شرکت زیراکس معرفی شد. بعد ها مایکروسافت موس امروزی که با دو دکمه ی چپ و راست کار می کنند، را به بازار ارائه داد.(بیاتوفایل) اما تنها در سال 1984 و پس از اين كه اپل اين فن‌آوري را به دست آورد با عرضه رايانه مكينتاش اپل استفاده از موس در ميان كاربران رايانه متداول شد.(شبکه فناوری اطلاعات ایران)

هر موس از بخش های مختلفی تشکیل شده. قاب که شکل ظاهری ماوس را درست می کنند،باید راحت و مناسب با آناتومی دست طراحی شده باشد.توپ ماوس کهاغلب پلاستیکی ست و باید بهراحتی و به جهات مختلف بچرخد. غلتک های فلزی که اطراف توپ قرار دارند وبه چرخ هایی وصلند که قادر به چرخیدن به همه ی جهات هستند.

در چند سال اخیر ماوس های نوری هم وارد بازار شده اند که به خاطر استفاده ی آسان وحرکت سریع و عدم نیاز به تمیز کردن توپ وسطح زیر آن بااستقبال زیادی مواجه شدند. همچنین موس های بدون سیم که باتری آنها به کیس رایانه وصل می شودنوع دیگری از انواع موس هستند(گفته می شود نمونه ی اولیه موس را به خاط سیمی که به آن آویزان بود،موس نامیدند،به این ترتیب موس های بی سیم، بی اسم می مانند.)

اما نکته ی مورد توجه خبر برچیده شدن موس ها تا چند سال آینده است.محققان باتوجه به طراحی نسل جدید ویندوزهای شرکت مایکروسافت و اختراعات همراه ان پیش بینی می کنند که موس ها تا پنج سال آینده بی استفاده خواهند ماند.(سایت سهیل 2دی) صفحه ی لمسی ای که در پست قبلی به معرفی آن پرداخته ام بخشی از ویندوز7 مایکروسافت است که کاربر را کاملا از کار با موس  بی نیاز می کند.همچنین نرم افزارهای جدیدی که شما را قادر می کند با استفاده از آنها حتی از گوشی همراه خود به جای موس استفاده کنید، مرگ نزدیک موس ها را تایید می کنند.(در اینجا می توانید این نرم افزار را دانلود کنید)

۱-اخبار فناوری اطلاعات تارخ مراجعه۲۲/آبان ماه

۲-خبرگزاری دانشجویان ایران تارخ مراجعه۲۲/آبان ماه

۳-بیا2فایل تارخ مراجعه۲۲/آبان ماه

۴-شبکه فناوری اطلاعات ایران تارخ مراجعه۲۲/آبان ماه

۵-سایت سهیل2دی تارخ مراجعه۲۲/آبان ماه

۶-گراشوار تارخ مراجعه۲۲/آبان ماه

مایکروسافت یکی از بزرگترین تولید کنندگان نرم افزار های رایانه د رجهان، اخیرا فناوری جدیدی رو به علاقمندان اختراعات جدید معرفی کرده، که نمونه ی عالی یک واقعیت مجازی ست که در بخش قبلی در مورد اون نوشتم.

این فناوری پیشرفته امکان لمسی شدن دستگاههایی را که روی آن قرار می گیرند، را ایجاد می کند و به این وسیله علاوه بر کاربردی تر شدن آن ها،کار با آن ها را ساده تر هم می کند.این وسیله ی پر کاربرد یک صفحه نمایش لمسیست که قابلیت استفاده و نصب در هر جایی را دارد. شما می توانید آن را روی ۴ پایه ای نصب کنید و مثل یک میز پشت آن بنشینید و بعد شروع به داد و ستد داده ها و محتواهای دیجیتالی که در وسایل مختلف دیجیتالی شماست بپردازید.. مثلا به راحتی محتوای مموری گوشی موبایلتان را که روی صفحه در حال نمایشست، با دست بکشید وبه حافظه ی فلش مموریتان منتقل کنید.با استفاده از این وسیله، بدون استفاده از سیم رابط،یا حتی روشن کردن بلوتوث دستگاه گوشی تلفن همراه،نوت بوک،mp4 یا دوربین، می توانید عکس ها و متن ها و فیلم ها را از یکی به دیگری منتقل کنید.تمام مشخصات دستگاه گوشی همراه(حافظه،مدل،قیمت،سال تولید...) با قرارگرفتن روی این صفحه نمایش داده می شوند و همین طور در صورت در خواست با گوشی دیگری قابل مقایسه اند.

عکسهایی را که با دوربین دیجیتالی گرفتید با گذاشتن دوربین روی این LCD ،می توانیدبزرگتر ببینید و با گذاشتن انگشت روی عکس ها، سایز آنها را هر قدری که دوست دارید تغییر بدهید. حتی امکان این را هم دارید که پس از انتخاب عکس و درست کردن یک پاکت مناسب آنرا به هرکسی که دوست دارید از طریق پست الکترونیک بفرستید .همین طور می توانید محتویات فلش مموری را به همین روش انتقال بدهید.

گذشته از این ها یکی از پرکاربردترین قابلیت های این فناوری،خوانش و رمز گشایی کارت های اعتباریست! می توانید با قرار دادن یک کارت اعتباری روی صفحه همه ی اطلاعات لازم را دریافت کنید،از اینترنت خرید کنید،و یا برای یک کنسرت که سال دیگر در پاریس اجرا می شود با دریافت اطلاعات کافی،بلیط بخرید و اگر یک کارت شما به اندازه ی کافی اعتبار نداشت، کالا یا خدمات خریداری شده را به یک کارت دیگر منتقل کنید.مزیت استفاده از این صفحه، در ساده بودن کار با آن است، هر چیزی را که بخواهید می توانید با انگشت به حافظه ی مورد نظرتان منتقل کنید.

این صفحه علاوه بر این ها قابلیت های سرگرمی هم دارد.یک قلم مو دست بگيريد و با زدن آن در رنگ مورد نظر كنار صفحه‘ شرع به نقاشي كنيد.

 اگر شما يك رستوران داشته باشيد اين يك وسيله ي مناسب براي جلب مشتري خواهد بود. با قرار دادن ليوان روي صفحه حباب هايي در اطراف آن بوجود مي آيند كه حتي مي توان آن ها را با انگشت تركاند! به اين ترتيب هر نوشيدني اي را براي مشتري دلپذير مي كند.

از بي نظير ترين قابليت هاي اين اختراع،به پازل متحرك آن مي توان اشاره كرد.چند قطعه شيشه كه روي اين صفحه قرار مي گيرند هر كدام قسمتي از يك فيلم در حال پخش اند. حتي اگر يك قطعه را جابه جا هم كنيد باز همان قطعه ي قبلي با آن اجرا مي شود.

فناوري جديد شركت مايكرو سافت يكي ديگر از آن وسيله هاييست كه به ياد مي آورد دنياي مجازي، دنياي كه تا چندي پيش محدود به مانيتور بود، و دنيايي كه كمتر آن را جدي مي گيريم نقش مهمي در زندگي ما دارد.تقريبا بخش بزرگي از كارهاي ما به عهده ي اين فضاست. با قابليت هاي بي شمار آن وقت و پول خود را براي كار هاي ديگري ذخيره مي كنيم و از زندگي لذت بيشتري مي بريم. واقعيت مجازي يكي از راههاي اتصال ما دنياي مجازي ست.پيوندي كه به موجب آن موجودات "عصر اتصال" نام گرفته ايم...

 منبع:

on10.net

 ويرايش پنجم فرهنگ تشريحي اصطلاحات كامپيوتري مايكروسافت كه در سال 2005به چاپ رسیده است تعريفي به صورت زير براي واقعيت مجازي ارائه مي‌كند:"يك محيط سه‌بعدي شبیه سازی شده که کاربر می تواند به گونه ای با آن کار کند که گویی یک محیط فیزیکی ست. کاربر محیط را در صفحه های نمایشی می بیند که احتمالا بر روی یک جفت عینک های ویژه سوار شده است. وسايل ورودي ويژه همچون دستكش‌ها يا لباس‌هاي مجهز به سنسورهاي حركت‌ياب،عمليات کاربر راتشخيص مي‌هد و سر واژه ی آنvr است...."‏(ماهنامه ی تخصصی مهندسی پزشکی.) همچنین در تعریف دیگری می توان واقعیت مجازی را اینگونه تشریح کرد:‏‏"واقعیت مجازی تکنولوژی ست که کاربر را قادر می سازد با یک محیط شبیه سازی شده ی کامپیوتری که واقعی یا تصویر سازی شده است،وارد واکنش شود."(ویکی پدیا )                                                                       

به این ترتیب در واقعیت مجازی سعی بر آن است که جنبه هایی از واقعیت را در قالب مجازی به وجود نزدیک کرد.برای منتقل کردن این واقعیت به دنیای مجازی از رایانه، نور، صدا و سنسورهای حرکتی و نمایشگرهای لمسی و تعادلی استفاده می شود.در ساختن واقعیت مجازی(که اتفاقا تمایزش با واقعیت واقعی در همین ساختگی بودنش است)ذهن آدمی مهمترین کار رامی کند." شما در دنیای مجازی در هیچ جا نیستید جز ذهن انتزاعی خودتان"(سایت مقالات علمی ایران )اگرچه می توانیم یک منظره را در اندازه ی یک مانیتور و یا یک محیط سه بعدی به اندازه ی یک اتاق که با پروژکتور یک واقعیت مجازی را تشکیل داده اند و با حرکت سر و بدن ما هماهنگ است ببینیم ،و اگرچه با بلندگوهای قوی و یا یک هدفون می توانیم صداها را با توجه با فاصله و حرکات بدنی بشنویم ،و باز هم اگرچه امکان لمس حرارت و حرکت و الکتریسیته را با استفاده از وسایل محرکی که به دست یا پا وصل می شود داریم ،اما همه ی این ها برای غوطه ور شدن در یک واقعیت مجازی کافی نیست. برای درک و پذیرفتن یک چیز به عنوان یک واقعیت و احساس رضایت از نحوه ی ارائه ی آن ذهن  باید باور داشته باشد که این همان واقعیت است: صدا همان صداییست که در واقیت هست، و این تصویر همانیست که باید پشت سر من باشد و مثلا با نزدیک شدن به شعله ی آتش احساس این مقدار گرما طبیعی ست. احساس باید درگیر شود و عقل باید بپذیرد.

با استفاده از واقعیت مجازی امکان این وجود خواهد داشت که یک تور جهانگرد ی و حتی فضانوردی  در یک محیط بسته ایجاد شود. می توانیم بدون اینکه به فضا رفته باشیم ،صدای آن را بشنویم و بی وزنی آنرا حس کنیم و سر بر گردانیم و زمین را از بالا نگاه کنیم. یااینکه در گرمای نواحی حاره صدای ببری را از یک سمت بشنویم و با حرکت کردن به سمت مخالف دور شدن مرکز صدا را متوجه شویم و نفس راحتی بکشیم. در همه ی این حالات سنسور هایی که به حرکت سر و بدن حساس اند با کمک دوربین هایی که در نقاط مختلف نصب شده اند و ریز ترین حرکات کاربر را هم ضبط می کنند ،یک محیط شبیه سازی شده را فراهم می آورند تا کاربر راحت تر در موقعیت ساختگی غوطه ور شود.با حرکت سر زاویه ی دید عوض می شود و با خم شدن و حرکت به این سو و آن سو صداها و شدت آن تغییر می کند،وقتی زیر سایه ی درختی مجازی هستیم نور خورشید چشم مارا نمی زند. وحتی اخیرا می توانیم با قدم زدن در یک مهمانی بوی عطر افراد را هم حس کنیم.

از دیگر کاربردهای یک واقعیت  مجازی،بهره گیری آن در امر آموزش است.موقعیت های مختلف فضایی،یا شرایط وحشتناک طبیعی که عکس العمل های سریع می طلبد، درمان بیماری هایی که در واقعیت امکان تمرین و مواجهه ی مستقیم کار آموز با آن وجود ندارد ،و آموزش پرواز با بهره گیری از نمایشگر های تعادلی،می تواند از جمله مسائلی باشد که آموزش آنها با ساختن در فضای مجازی راحت تر امکان پذیر باشد.

همچنین در امر تبلیغات و شبیه سازی سازه های معماری و ماکت های مختلف می توان از واقعیت مجازی استفاده کرد.سازه های صنعتی با یک واقعیت شبیه سازی شده برای ارائه به خریداران یا محققان بهتر نمایش داده می شوند.(سیکا)

اما از مهمترین کاربرد های واقعیت مجازی می توان به درمان بیماریهای روحی اشاره کرد. درمان ترس های مرضی با استفاده از قرار گیری تدریجی بیمار در موقعیت البته با وجود احساس امنیت ناشی از ساختگی بودن موقعیت و  و جود درمان گر در کنار او از جمله بیماری های قابل درمان با استفاده از این تکنولوژی ست.علاوه بر این درمان بیماران شیزوفرنیک با استفاده از یک مانیتور که در آن یک فرد با بیمار مشغول صحبت می شود  امکان پذیر است.در این روش بیمار بااین مخاطب یک گفتگوی از پیش تعیین شده را آغاز می کند وتا پایان طبق برنامه عمل می کند.این نوع درمان نسبت به روش های کلاسیک وقت کمتری می خواهد.در پایان دوره ی درمانی میزان مشارکت و ارتباطات اجتماعی بیمار دوباره سنجیده می شود. اوتیسم هم از جمله بیماری های روحی در کودکان است که با استفاده از یک واقعیت مجازی قابل درمان است.نکته ی مهم در همه ی این روش ها تخصصی بودن به کار گیری تجهیزات مختلف است.یک مهندس پزشکی به خوبی قادر خواهدبود نوع فضا و نوع تجهیزاتی که باید برای اثری مشخص به کار گرفته شود تشخیص دهد.

 در پایان لازم به ذکر است که ما برای داشتن یک واقعیت باید آنرا ببینیم ،لمس کنیم، و بشنویم ،حس کنیم و به عنوان یک واقعیت باور داشته باشیم. یک واقعیت اگر همه ی اینها راداشته باشد ،حتی اگر در فضای غیر واقعی و مجازی هم ساخته شود ،برای ما کاربرد همان واقعیت طبیعی را دارد که همیشه با آن رو برو بوده ایم.

منابع:

۱-قریب،محمد.واژه نامه ی نوین.چاپ پنجم،مهر۷۰.انتشارات بنیاد.

۲-ماهنامه ی تخصصی مهندسی پزشکی ت.م30آبان

۳-سایت مقالات علمی ایران ت.م30آبان

۴-ویکی پدیافارسی وویکی پدیا انگلیسیت م:30آبان

۵-سیکا ت.م ۳۰ آبان

از دیگر سو،فضای جدیدی که زندگی در آن به موازات دنیای واقعی جریان دارد،دنیای مجازی ست که در بسیاری مسایل با دنیای حقیقی مشترک است و علاوه بر این روز به روز بر گستره و نوع فعالیت هایش افزوده می شود، همچنین در حل مسایلی که بشر با آن دست به گریبان است نیز نقش به سزایی دارد.  پزشکی از آن دسته حوزه هاییست که خصوصیات مهم فضای مجازی از قبیل سرعت،دقت و فرامکانی بودن، در کاربردی بودن آن و مفید بودنش بسیار کار گشاست.مخصوصا سرعت انتقال اطلاعات(برای لحظات حیاتی یک زندگی) و محدود نبودن به مکان،برای پزشکی اهمیت به سزایی دارد،دو امر مهمی که در فضای مجازی محقق می شوند.

اما متاسفانه به نظر می رسد، که در ایران نسبت به این پتانسیل و کاربرد فضای مجازی در بهبود خدمات پزشکی بی توجهی صورت می گیرد. خیل عظیم بیمارانی که راهی کشور های دیگر می شوند تا از پزشکان  و امکانات بیمارستان های دیگر برای درمان بیماریشان بهره مند شوند، بسیاری بیمارانی که از کشورهای مجاور ،برای علاج بیماریشان در بیمارستان های کشور بستری می شوند، و حتی آنهایی که از شهرهای کوچکتر کشور برای استفاده از امکانات پزشکی و بهداشتی به شهر های بزرگ مهاجرت می کنند(مهاجرت های چند روزه تا چند ساله)، صف های طویل در مطب پزشکان و نوبتهای چند ماهه و البته در بعضی موارد چند ساله برای یک عمل جراحی یا حتی یک معاینه ی ساده ،به نظر من از نشانه های عدم پیشرفت پزشکی در فضای مجازی در کشور ماست.

 پزشکی تا چه حد می تواند در فضای مجازی موفق باشد؟کشور ما تا چه حد در استفاده از این پتانسیل شرکت داشته است؟موانع این پیشرفت چیست؟ و چه طور می توان بر این موانع چیره شد؟ موضوعات مورد بحث در مقاله ی من خواهد بود.

در پیشبرد اهداف تحقیق مبنی بر بهبود خدمات پزشکی و بهداشتی در فضای مجازی و کاربرد آن و همچنین ارائه ی راهکارهایی برای فائق آمدن بر موانع پیشرفت این روش خدماتی، از روش کتابخانه ای استفاده خواهم کرد.

سایت شبکه فناوری اطلاعات ایران روز۱۳ آبان خبری مبنی بر درمان سرطان از طریق اینترنت را منتشر کرد.درین خبر آمده بود که محققان چینی با استفاده از فناوری RNA موفق به در مان سرطان سینه در موش های آزمایشگاهی شدند.درفناوری تداخلی RNA محققان با طراحی ریز مولکول های زیستی و استفاده از آنها در بدن موجود زنده به شناسایی ژنهای بیماری زا می پردارند.در واقع ساخت این ریز مولکول ها با استفاده از فناوری نانو امکان پذیر است.

از دیگر خدماتی که فضای مجازی در درمان بیماری ها به پزشکان ارائه می دهد، استفاده از بازی های رایانه ای (اگرچه همیشه از مضرات و بیماری های ناشی ار آنها شنیده ایم) می باشد.پژوهش های اخیر نشان داده اند که بازی های خاصی می توانند به در مان بیماری هایی نظیر سرطان کمک بسیاری کنند.یکی از این بازی ها به نامRe- mission به بیماران سرطانی کمک می کند تا درک بهتری از بیماری خود داشته باشند و شرایط پزشکی آنان و مصرف دارو در آنان را بهبود می بخشد.

اما این ها تنها نمونه هایی از خدمات فضای مجازی در عرصه ی پزشکی و درمان بیماری هاست.از مهمترین ودر دسترس ترین این خدمات،پزشک و ویزیت آنلاین است. در این شیوه در سایت ها یا وبلاگ پزشکان خدمات پزشکی و پاسخ به سوالات بیماران به صورت آنلاین ارائه می شود نمونه های این نوع خدمات همچنین در ایران هم یافت می شود.

 همچنین با استفاده از وب کم و چت بیماران می توانند بسیار ملموس تر تحت معاینه ی پزشک خود قرار گیرند. در درآمریکا تلاش برای دیجیتالی کردن پزشکی با همین روش ها به سرعت در حال پی گیریست. همچنین پرونده ی پزشکی واطلاعات بهداشتی آنلاین هرکس می تواند در فضای مجازی و به مدد پروژه Google Health  در دسترس باشد.رقابت مایکروسافت و گوگل برای ارائه ی اطلاعات و خدمات در فضای وب باعث بهبود روز به روزی این خدمات در سال های اخیر شده است. در حالیکه در سال ۲۰۰۱ تنها ۲۹در از کاربران اینترنتی استفاده ی پزشکی داشته اند، این آمار در سال ۲۰۰۷ به ۸۰درصد استفاده در کاربران بزرگسال می رسد.

به این ترتیب پزشکی وارد فاز جدید از ارائه ی خدمات می شود که بسیاری از مسائل را حل می کند. بیماران از دورترین مناطق می توانند مشکلات خود را با بهترین پزشکان در میان بگذارند و ار آنها مشاوره بگیرند. پزشکان مجرب که وقت،یا امکان سفر به یک جای دیگر را ندارند ازطریق فضای مجازی و با استفاده از یک دوربین  به صورت آنلاین در جریان یک عمل جراحی مهم قرار می گیرند و همکارانشان را یاری می دهند. همچنین وقت بیمار و پزشک کمتر گرفته می شود. تصور کنید که دیگر لازم نیست برای یک گلو درد یا سردرد رایج ساعت ها در ترافیک یا صف نوبت برای ویزیت پزشک باشید!

اگرچه استفاده از اطلاعات و مقاله های پزشکی در ایران رایج است،اما به دلیل نداشتن اطلاعات،مردم از وجود دیگر امکانات پزشکی در فضای مجازی،کمتر باخبرند وکاربران ایرانی کمتر به دنبال استفاد های پزشکی هستند.اگر چه نمی توان فیلتر شدن سایت ها پزشکی را هم را نادیده گرفت،اما مساله ی مهمتر همان نبود فرهنگ استفاده از این فضا برای اهداف پزشکی -چه در بین مردم و چه پزشکان- است.همچنین نبود امکانات وعدم توجه مسولین به مزایای خدمات آنلاین پزشکی،باعث عدم فراگیری این خدمان در ایران شده است.

 http://www.hamshahrionline.ir/News 

 http://1pezeshk.com/archives/2007/08/post_548.html

http://7tir.biz/news/index.php/529/

http://www.iritn.com/?action=show&type=news&id=14119

http://www.sid.ir 

همه ی ما بارها از هکر ها و هک کردن چیز هایی شنیده ایم, هکرها را معمولا به عنوان خرابکارهایی می شناسیم که احتمالا نوجوانان بازیگوش و مردم آزاری هستند که کاملا با سیستم های کامپیوتری آشنا هستند.هکرها معولا هدف های مختلفی دارند اما آنچه مسلم است, همه ی آنها به شرطی که به کار خود وارد باشند قدرت زیادی دارند.

هگل معتقد است که همه ی کائنات با هم رابطه ای دیالکتیکی دارند,و ذهن آدمی هم به همین صورت عمل می کند.هر ایده یک تز است,ذهن بلافاصله پس از تز ضد آن یعنی آنتی تز را می سازد, نقطه ی تفاهم و هماهنگی تز و آنتی تز هم سنتز است.

در یک نگاه هکرها در فضای اینترنت,نقش آ نتی تز را دارند,اگر کدهای امنیتی و پسوردها تز باشند. چون هکرها بر ضد این کدها عمل می کنند و به حفره های موجود در یک سیستم به عنوان یک راه نفوذ می نگرند.اصلا هکر در لغت به معنی نفوذی است.در این نگاه هکر کسی است که به قصد ضربه زدن به یک سیستم شبکه ای وارد می شود."برنامه نویس ماهر,سعی بر آن دارد به طور غیر مجاز به یک سیستم شبکه دست یابد" این سیستم می تواند جعبه ی پیام های یک پست الکترونیکی و یا سایت یک بانک بزرگ جهانی و یا حتی سیستم ناسا باشد.یک هکر می تواند با حدس زدن پسورد شما به پست الکترونیک شما وارد شود و یا با پیدا کردن یک حفره ی امنیتی به اطلاعات محرمانه و جزییات کاری که در سیستم موجود است دست یابد. در بسیاری از لغت نامه های تخصصی سیستم هک را اینگونه تعریف کرده اند:"حصول یک دست یابی غیر مجاز به یک سیستم شبکه." در این نوع تعریف هک کردن یک کار غیر محاز و حتی دزدی محسوب می شود,هکرها هم برنامه نویسان ماهر و افراد آشنا به امور امنیتی سیستم هستند که به مقاصد مختلف (از سرگرمی ها ی نوجوانانه گرفته, تا اهداف بزرگ سیاسی و مالی ) به این کار دست می زنند.

اما در تعریف دیگری که بین متخصصان آشنا به سیستم وجود دارد, هک کردن یک عمل غیر محاز نیست."هکرها چیزهایی می‌سازند، کرکرها آنها را خراب می‌کنند.هکرها اينترنت را ساختند. هکرها سيستم‌عامل يونيکس را تبديل به سيستم‌عاملی کردند که اکنون می‌بينيد. هکرها يوزنت را اداره می‌کنند. هکرها وب را به وجود آوردند."در حالیکه اکثر ما هکرها را به عنوان دزدان اینترنتی می شناسیم, در واقع این طور نیست. هکرها افراد باهوش و متخصصان کار کشته ای هستند که از همکاران خود که یک سیستم را طراحی کرده اند بسیار باهوش ترند. من در این نوشته سعی بر آن دارم  هکر ها را از این تصور مبرا دانم که آنها کامپیوتر باز های بیکاری هستند که برای گذران اوقات فراغت یا باج گیری به رمز های امنیتی دست می یابند.بیایید بر طبق تعریفی که در ویکی پدیاارائه شده این افراد را کرکر بدانیم."نوجوانانی که با سر و صدای زیاد خودشان را هکر می دانند."

اتفاقا هکر ها می توانند با پیدا کردن حفره های امنیتی موجود در یک سیستم, صاحبان آن سیستم را برای این غفلتشان هشیار کنند و آنها را در برطرف کردن این نقص یاری دهند.

از نمونه های بارز این افراد گروه هکر های "آشیانه" اند.که مدعی اند با هک کردن سایت مهم به مدیران آنها هشدار می دهند و برای کمک به آنها دبه یک پیام به آنها متوسل می شوند. اخيرا بعد از هك شدن پايگاه مركز اطلاع رساني ايت الله مكارم توسط هكرهاي صهيونيست هكرهاي ايراني در يك اقدام تلافي جويانه در يك روز 200سايت صهيونيستي را هك كردند.همچنين در آخرين اقدام مسابقه ي هك سايت هاي صهيوينستي راه اندازي شد و براي برنده 2000 دلار جايزه در نظر گرفته شد.

به اين ترتيب هك كردن مي تواند حربه اي سياسي و تبليغاتي هم  باشد.

هکر ها می توانند اهداف سیاسی داشته باشند, یا اهداف ملی, شاید هم برای سود مالی و دیگر موارد باشد,آنجه برای یک هکر معیار محسوب می شود تعهد است. امروزه اكثر هكر ها در  ايران مصداق كركرهستند.هك كردن يك هنر  هوشمندانه است. بايد انرا به كار گرفت. مي توان با مشاوره  به صاحبان سايت هاي مهم حتي درامدي هم به دست اورد.

اما يك نكته که هنوز هم با وجود مطرح شدنش، حل نشده باقیمانده،  مساله ی قانونی جرایم اینترنتی  و از جمله هک کردن است. اینکه هک باید چه خصوصیتی داشته باشد تا جرم محسوب شود و اصلا کدام مرجع قانونی برای رسیدگی به شکایات وجود دارد و همچنین نامشخص بودن هویت هکر ها در اکثر موارد از مسائل لا ینحل قانونی در کشور ما تا به امروز بوده است.هکرها در پناه هویت پنهان شان در فضای مجازی به ایجاد مشکلاتی برای سازمان ها و شرکت های بزرگ دست می زنند. به نظر می رسد وزارت ارتباطات و کمیسیون فرهنگی مجلس متصدیان اصلی تدوین قانون های مرتبط با این مساله اند.

منابع

 http://www.tebyan.net/science_technology/computermagazine/network_security/2004/2/17/5520.html

itna.ir

صفا،ا.دایره المعارف انستیتو  ایز ایران.تهران.

صادقی،ا.کامپیوتر،اینترنت،شبکه سازی وit.تهران.۸۵ گلپونه.

كميسيون اروپايي در سال 1997تجارت الکترونیکی را به شكل زير تعريف نموده است:” تجارت الكترونيكي بر پردازش و انتقال الكترونيكي داده‌ها, شامل متن, صدا و تصوير مبتني مي‌باشد. تجارت الكترونيكي فعاليتهاي گوناگوني از قبيل مبادله الكترونيكي كالاها و خدمات,‌ تحويل فوري مطالب ديجيتال, انتقال الكترونيكي وجوه, مبادله الكترونيكي سهام, بارنامه الكترونيكي, طرحهاي تجاري, طراحي و مهندسي مشترك, منبع يابي, خريدهاي دولتي, بازاريابي مستقيم و خدمات بعد از فروش را در بر مي‌گيرد.

از مزيت هاي تجارت در دنياي مجازي مي توان به عدم نياز به جابجايي مکاني براي تصدي اين شغل ها اشاره كرد. اين مساله كه افراد حتي در نياي جديد هم  براي داشتن شغل مناسب و درامد مكفي به مهاجرت رو مي اورند‎ يكي از مسايل مورد مطالعه ي دولت ها و جمعيت شناسان است.حتي در بسياري اوقات افراد ترجيح مي دهند در منزل خود  و بارايانه ي شخصي به كار خود بپردازند و در آمد كمتري هم داشته باشند اما مجبور به ترك محل زندگي خود با حقوق و مزاياي بيشتر نباشند. تجارت و کسب و کار در دنیای امروز سختی های کمتری به همراه دارد، اگرچه بیشتر نرم افزاری و زاییده ی فکر و اندیشه است. و از نظر تخصصی هم می تواند یک علم مجزا محسوب شود.

اما تجارت الكترونيك با تجارت در دنياي واقعي بسيار متفاوت است.در صورتي كه يك كالا در سايتي معرفي شود، و خريدار با اعتماد به توضيحات مندرج در سايت تصميم به خريد آن بگيرد،تنها راه پرداخت مبلغ كالاي مورد نظر،پرداخت از طريق كارت هاي الكترونيكي بانك هاي مختلف است.به اين ترتيب از ساده ترين الزامات تجارت در فضاي جازي مي توان به توسعه و پيشرفت نسبي بانك هاي يك كشور در ارائه ي خدمات به مشتريان،اشاره كرد. همچنين براي رونق در اين عرصه و توفيق در آن بايد به سطح استفاده اينترنت در بين مردم يك جامعه هم توجه داشت.در كشوري كه بازاريان اينترنت آن بسيار كمتر از بازاريان سنتي آن است،قطعا بهترين كالا ها در بهترين حالت معرفي اينترنتي،در آن منطقه فروش چنداني نخواهد داشت. همچنين از ديگر الزامات كار و بازرگاني در دنياي مجازي توجه به نيروي كار در يك جامعه است.اينكه آيا در يك جامعه نيروي متخصص و آشنا به اصول تجارت در دنياي مجازي وجود دارد يا نه و اينكه اصلا آن كشور با جمعيت جوان  و نيروي كار مازاد بايد تا چه حد به دنياي مجازي كه كمتر به نيروي كار نياز دارد،روي آورد هم ،توجه داشت. همچنین اینکه دولت ها تا چه اندازه با بازاریان اینترنتی همکاری دارند هم در رشد وتوسعه ی تجارت الکترونیک یک کشور مهم است. فعالیت تجاری باید در قوانین یک کشور تعریف شده باشد تا رسمیت داشته باشد. یک تاجر بنا به پشتوانه ی رسمی یک نهاد و یا سازمان مرجع از این شیوه ی تجارت، حاضر به سرمایه گذاری در فضای مجازی می شود.

 از طرفي تجارت الكترونيك در دنياي مجازي كمبودهايي هم دارد كه از آن جمله مي توان به مشكلاتي كه در صورت قابل قبول نبودن كالا پس از خريداري از سوي مشتري پيش مي ايد اشاره كرد.«ممكن است كالابه صورت اماني باشد،كه در صورت بازگرداندن آن مشكلاتي خواهي داشت.»

تبلیغات  هم كه در لزوم آن در دنياي امروز بيش از هر زمان ديگري در عرصه ي تجارت و بازرگاني پر رقابت.حس مي شود، هم در دنياي مجازي اگر بر طبق اصول و روش صحيح انجام شود هزينه ي كمتر و نتيجه ي بهتري براي فروشنده به ارمغان خواهد آورد.با همه ي اين اوصاف براي اقناع مشتري از بهترين راهها مي توان به ارتباط چهره به چهره اشاره كرد كه در آن لحن كلام،صدا و حتي ظاهر و حركات بدني فروشنده هم در اقناع مشتري موثر است.در بازار يابي هاي اينترنتي ،فروشنده عليرغم  داشتن امكانات بي نظير براي  تبلیغ اینترنتی كالاي خود،از اين امكانات محروم خواهد بود.

به نظر می رسد با فراگیر تر شدن این نوع از داد و ستد،تجارت جهانی تر هم شده است. از انجا که تجارت الکترونیک راهی برای حذف فاصله ها و کم کردن هزینه هاییست که شرکت ها و بازرگانان به خاطر  برد فواصل متحمل می شوند،طبیعی ست که رشد ارتباطات در فضای مجازی،پیشرفتی بزرگ در تجارت بین المللی ست.

با همه ی این اوصاف همان طور که اشاره شد در صورتی می توان به رشد این نوع تجارت امید وار بود که اولا استفاده از الزامات آن در جامعه فراگیر شود،یعنی با سطح کلی رشد و توسعه ی تکنولوژیکی جامعه همامنگ باشد و از سوی دیگر از سوی مراجع دولتی  یا مراجع موثق دیگری حمایت شوند.

http://www.iranitc.com/e-commerce.htm

جهاني شدن و توسعه بنگاههاي كوچك و متوسط. ترجمه:تقوي ن.نشر جامعه پژوه.تبريز۸۱-

رسانه های جمعی امروزه،باعث تغییرات زیادی در شکل روابط انسانی شده اند. فضاهای عمومی مثل پارک ها،سینماها، بازارها و مراکز تجاری و حتی تفریحی واداری،دیگر مکانی برای دیدار های رودر رونیست و در عوض فضای مجازی و اتاق های چت،شلوغ تر می شود".در اين پديده دو يا چند نفر از طريق كامپيوتر با هم ارتباط برقرار مي‏كنند و براي هم پيام هايي تحريك كننده و حتي غير اخلاقي و جنسي مي فرستند. روابط مجازي انواع مختلف صوتي , تصويري , نوشتاري و . . . دارد"(۱)

ارتباطات در این فضاها شکل می گیرد و راه های گذشته ي ارتباطی کنار گذاشته می شود.دیگر نیازی نیست که برای احوالپرسی از نزدیکانمان به دیدار آنها برویم،در ساده ترین و ابتدایی ترین شکلش با تلفن به شنیدن صدای آن ها بسنده می کنیم و بعد به پیام کوتاه هم راضی می شویم. اگر راه دور تری باشد و حرف های زیادی باشد ،احتمالا به پست الکترونیک متوسل می شویم و شاید جدید ترین عکس خود راهم ضمیمه ي آن نامه کنیم.به این ترتیب رفته رفته شکل ارتباط ما را با اطرافیان تغییر می دهد.به اعتقاد من این می تواند عاملی باشد برای این که از عمق و کیفیت روابط کاسته و پایداری این روابط هم رو به کاهش گذارد.این نوع از برقراری رابطه حتی به  روابط افراد در خانواده هم اثر گذار است.وقتی اعضای خانواده از نظر مکانی کمتر کنار یکدیگرندو بیشتر وقت خود را صرف  گفتگو در فضای مجازی می کنند،به ندرت از هم دور می شوند،این دوری ها(اگرچه حتی در ظاهر هم نمود نیابند)،دایره ی مشترکات یک جمع خانوادگی و دوستی را کاهش می دهد و به جای همگرایی،آنها را از هم دور می کند.ای به معنی خدشه وارد شده به فضای ارتباطات میان فردی ست.این نکته که آیا به راستی ارتباطات از طریق وسایل ارتباط جمعی،خصوصا فضای مجازی می تواند احساسات و عواطف انسانی را تحت تاثیر قرار داده و شکل آنرا تغییر دهد،موضوع مورد بحث در این نوشتار است.

"ارتباط مکانیسمی است که روابط انسانی به وسیله آن به وجود می‌آیند، ارتباط در برگیرنده حالات چهره، کلمات، حرکات، طنین صدا، نوشته‌ها، تلگراف، قطار و خیلی چیزهای دیگر است."(۲)  و موضوعاتی چون گوش‌دادن، خودافشایی، تایید، روابط خانوادگی، ارتباط محاوره‌ای و حل تعارض را نیز دربرمي گيرد.در ارتباطات میان فردی دونکته که بسیار مورد اهمیت است تعاملی بودن و قرار گرفتن اطلاعات و رابطه در کنار هم است. اين نكته مواردي هستند كه اتفاقا در فضاي مجازي و روابط افراد قابل دسترسي اند اما نكته در اين است كه تا چه اندازه مي توان به صدق محتواها اطمينان داشت؟

يكي از نمونه هاي رفتار هاي فردي كه به شكلي جديد و متفاوت در فضاي مجازي نمود يافته‏‎ْ،عشق مجازي و دوستي هايي تحت اين عنوان است.آقاي احسان شاقاسمي از دانشجويان كارشناسي ارشد دانشكده در پايان نامه ي خود به همين موضوع پرداخته اند.از جالبترين نتايج به دست آمده در بررسي هاي ايشان اثبات تغييراتي بود كه با افزايش دوستي هاي اينترنتي در دوستي هاي روزمره و روش و كيفيت آنها ايجاد مي شود.برطبق اين يافته ها 40% از افراد جامعه ي مورد نظر ،نسبت به اين نوع دوستي ها نگرش مثبت دارند، اين در حاليست كه اكثر افراد مخالف قبلا تجربه  ي اين نوع دوستي ها را داشته اند.

 اما نكته ي قابل توجه آنست كه افرادي كه به دوستي مجازي رو مي آورند در رابطه ي خود با اطرافيان دچار مشكل اند.  یعنی به واسطه ی برقراری این روابط،افراد کمتر در دنیای واقعی به دنبال برقراری دوستی هستند.به اين ترتيب مي توان گفت كه شكل جديدي از روابط به واسطه ي دنياي مجازي در حال شكل گيري ست كه حتي زندگي  نسل بعدي را هم تحت تاثير قرار مي دهد.آشنايي ها و دوستي ها ي اينترنتي اگر بر پايه ي روابط آنلاين شكل بگيرد قطعا نوع ديگري از زندگي را براي نسل بعدي رقم مي زند. "نتیجه این می شود که افراد خانواده به جای گفت وگوی صمیمی با یکدیگر که می تواند به تقویت پیوندهای عاطفی وانسجام اعضای خانواده منجرشود ، با ابزارهای الکترونیکی ارتباط برقرار می کنند ، ارتباطی که فاقد بارعاطفی ، احساسی وهیجانی است. به تعبیر فوکویاما به دلیل تحدید اخلاق و کیفیت زندگی امروزی به تدریج شاهد یک فروپاشی بزرگ خواهیم بود. این فروپاشی درزمینه های اخلاقی ودرنهاد ها ، بیشتر درزمینه خانواده اتفاق خواهد افتاد(۳)

به نظر می رسد که این نوع نگاه تا حدودی یکطرفه باشد،این که ما تمام امتیازات برقراری روابط در دنیای مجازی را نادیده بگیریم... اما در اینجا بحث بر سر روابط میان فردی و نیاز های آدمی در برقراری رابطه با دیگران است،رابطه ای که در آن احساس،هیجان،ارتباط چشمی،لمس کردن، و شنیدن صدای مخاطب را بدون هیچ واسطه ای و به صورت طبیعی تجربه کنیم،رابطه ای که دران اعتماد هست و صداقت!

برای حل این مشکل چه راهی هست؟آیا این یکی از الزامات دنیای جدید با تکنولوژی های موجود در ان است؟آیا در این مورد هم باید به بحث نا هماهنگی های تکنولوژی با یک فرهنگ بومی اشاره کنیم؟در این صورت چه راهی برای هماهنگ کردن و برخورد های منطقی تر ما با این امکانات دنیای مجازی وجود دارد؟ اگر در فرهنگ ما تا کنون دیگران(خانواده،دوستان،آشنایان و همکاران...) تا این حد مورد توجه بوده اند و در دایره ی  رفت و آمد های خانوادگی قرار می گرفته اند،بهتر نیست که ما همچنان در این دنیای جدید و با همه ی کمبود وقتی که با آن مواجهیم،وقتی هم برای از نزدیک دیدن دیگرانمان بگذاریم؟وقتی برای حفظ آینده و برای تمام آن جنبه هایی از ارتباطات انسانی که با نبودشان خلایی در وجود آدمی ست و جایگزینی ندارند؟

_{۱-http://dcsfs.ut.ac.ir/gmj/3-1.asp}

_{۲-ویکی پدیا}

_{3-دانشنامه ی رشد}

فضای مجازی، امروزه به هر چیز مرتبط با کامپیوتر،اطلاعات و اینترنت و فرهنگ راهبران اینترنت گفته می شود.فضایی که از طریق انبوه شبکه های ارتباطی الکترونیک مثل اینترنت خلق شده که قادر است  ارتباط گران کامپیوتر را در هر تعداد و موقعیت جغرافیایی پوشش دهد(1).برای پی بردن به معنای فضای مجازی، بهتر دیدم که  ابتدا به معنای لغوی و جز به جز این مفهوم بپردازم.

"فضا" در لغت به همه جا اطلاق می شود.فضایی که مثل مکان دوبعدی نیست و سه بعد دارد.فضا بی منتهاست،قابل تغییر و انتزاعی.در دایرة المعارف فارسی ذیل کلمه ي فضا،همه ي عالم که جمیع اشیا از آن حذف شده باشد، آمده است(2). در لاتین هم space به معنای جا و فضا و محل خالی  می باشد. آنچه در تمام این تعاریف مشترک است، خالی بو دن و بی انتها بودن آن است.در واقع "فضا"در "فضای مجازی" به همان اندازه که به جایی خالی برای قرار گرفتن اطلاعات و داده ها اشاره دارد،به ظرفیت نا محدود آن هم اشاره دارد.

"مجازی" هم به معنای آنچه که در مقابل حقیقی قرار بگیرد است.مجازی امری ست که حقیقی نباشد.مجاز در ادبیات هم یک صنعت پر کاربرد است که در آن یک لغت به جای دیگری به کار می رود و مناسبت معنای اصلی و مجازی را علاقه می نامند."مجازی" در این لغت به دیگر بودن دنیای دیجیتالی اشاره دارد که از دنیای طبیعی و حقیقی متمایز است در عین حال که از بسیاری لحاظ شبیه آنست. این فضا از آن جهت مجازی ست که در محیط مادی،مکانی را اشغال نکرده و در اذهان کاربران در نتیجه ي تعامل با یک واسط الکترونیکی وجود دارد.(3)

امابه طور کلی می توان سایبرنتیک را محصول فن اوری حقیقت مجازی نظیر زبان مدلسازی(4)دانست.در واقع ترکیبی ست از تمام داده های موجود بر روی شبکه های کامپیوتری سر تا سر جهان که با بهره گیری از اینترنت مورد دسترسی قرار می گیرند. فضای مجازی این امکان را به کاربران می دهد که در فضایی کاملا الکترونیکی حضور یابند و توانایی گرد اوردن فاصله ي بین مردم دور از هم در کل جهان و امکان ایجاد کنش بین کاربران را درفضایی که هر چه بیشتر حقیقی می شود دارد.(5)نوربرت وینر سایبرنتیک(علم فضای مجازی) را به عنوان یک رشته که توجه به بازخورد را شکل داده و آنرا در مدیریت،کنترل سیستم ها،علم کامپیوتر،بیولوژی و فلسفه و سازماندهی جامعه به کاربرد(6)

در فضای مجازی آدمی قادر است زندگی روزمره اش را داشته باشد.تا حدودی این فضا توانسته جایی در فضای ارتباطی سنتی باز کند.افزایش استفاده از این فناوری و فراگیر شدن آن باعث شده با شکل گیری گروههای مجازی حتی خرده فرهنگ های مربوط به این فضا هم شکل بگیرد.(7) فضای مجازی محیطی ست که در آن امکان تعامل انسان با انسان در یک محیط دیجیتالی  ومجازی فراهم شده،ارتباطی همزمان و پرسرعت که تا پیش از این بشر دررویای دست یابی به آن بود.در حقیقت تکنولوژِی جهانی ای ست که جهان واقعی را  با تمام ویژگی ها ي تکنولوژیکی و غیر تکنولوژیی اش کاملا تکرار می کند.و به این ترتیب یک کهکشان فراگیر و پراطلاعات است.(8)

فضای مجازی روز به روز وسعت می یابد،پیشرفت می کند و امکانات و کاربردهای وسیعتری می یابد.در زندگی روزانه،افراد رادر مدیریت امور حتی جزیی و،دولت ها را در انجام پروژه های عظیم،ارتش ها را در برنامه ریزی عملیات ها و امور استراتژیک، فرهنگیان رادرامر آموزش و پژوهش، بازاریان را در پیش بینی های بازار و سود اوری،و حتی کودکان را برای داشتن بازی های واقعی تر و به روز یاری می دهد. به این ترتیب این فضا نه تنها سخت افزاری برای نوع جدیدی از ارتباطات است،بلکه اقیانوسی بی انتها از اطلاعات و داده هاست که زیر ساخت ها را کنترل می کند و توسعه می بخشد.فضایی که کاربر در آن امکان ذخیره سازی بی حد و حصر اطلاعات و داده ها را بی آنکه به این سبب دخل و تصرفی در آن بوجود آید دارد.

اما از دیگر سو این فضا به نوعی زندگی پیشین و تا حدودی سنتی بشر را تغییر داده است.فضای مجازی در عین حال که نمودی از آزادی بی حد بشر در دستیابی به آن چیزی ست که می خواهد اما به نوعی هم اورا محدود می کند،اورا راهنمایی می کند تا در قالبی که ارائه می دهد فکر کند و اندیشه اش در همین حدودی که می تواند به این فضای بی منتها دست یابد،قالب گیرد.در ارتباط آدمی در این فضا به ندرت احساس درگیر و منتقل می شود.ارتباط رودر روی انسان ها از آن جهت که کاملا طبیعی  وحقیقی باشد،کاهش می یابد.از طرفی به دلیل ماهیت بیشتر نوشتاری این فضا، و کاربرد روزافزون ان،قدرت بیان و تکلم انسان رفته رفته کاهش می یابد.دیگر شیرینی سخن سخن گویان ،در گفتارشان عیان نمی شود و مخاطبان ازین نعمت محرومند.از طرفی اگر چه برابری و دموکراسی یکی از ارزش هاییست که فی نفسه و  در ماهیت ای فضا وجود دارد،اما در عمل میزان  و نحوه ي دستیابی افراد و ملل به این فناوری یکسان نیست.سهم بیشتر استفاده، مربوط به افراد مرفه و از طبقه ي بالای اقتصادی و فرهنگی در یک جامعه،ودر جوامع مختلف هم مربوط به کشور های توسعه یافته است.

استفاده ی گسترده و فراگیر یک جامعه از فناوری های روز دنیا و در فضای مجازی در عین حال که نشان دهنده ی توسعه ی آن جامعه است، می تواند عاملی برای توسعه و رشد آن نیز باشد. در جامعه ی ما امروزه استفاده ی فراگیری از این فضا وجود ندارد، اگرچه در میزان سرانه ی استفاده از اینترنت رشد چشمگیری داشته،اما همان طور که می دانیم این رشد بیشتر مربوط به قشری خاص و البته بخش های خاصی از جامعه است.اما برای داشتن یک جامعه ی الکترونیکی،تنها داشتن دولت الکترونیکی، یا دانشگاه مجازی و...کافی نیست.بخش های مختلف جامعه همزمان با روند الکترونیکی و مجازی شدن، باید با نحوه ی استفاده از این  فضا و فناوری های مربوط به آن آشنا شوند. اگر قرار است بسیاری امور روزمره ی مردم برای صرفه جویی و جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی،در فضای مجازی انجام گیرد،باید آحاد مردم با آن آشنایی های لازم را داشته باشند.و این قطعا مستلزم  طرحی ملی و سراسری ست،که در آن امکانات و مزایا در سراسر کشور،برای همه ی مردم و به طور مساوی ارائه شود. 

 منابع:

1-wiki pedia.org/wiki/cyberspace

 2-دايرةالمعارف فارسي‏،ذيل فضا

3-cloob.com/articles

4-صادقي،ايرج.فرهنگ تشريحي كامپيوتر،اينترنت،شبكه سازي و اينترنت.گلپونه،تهران۸۵

5-coe.sdsu.edu

6-wikipedia.org/wikinorbert-weiner

7-tebyan.ir

8-ameli-saied.com

دنيايي كه به تصور من هنوز ابعاد ناشناخته ي بسياري دارد،امكاناتي كه بيشتر آدمي را به تعجب در برابر نبوغش وا مي دارد.

از طرفي اگر چه دنياي مچازي و واقعي به هم تنيده شده اند،آن قدر كه ديگر هيچ كدام مرز مشخصي از ديگري ندارد،و بخشي از ديگري ست،اما به زعم من دنياي مجازي توسط دنياي واقعي كنترل و مديريت مي شود تا بهتر دنياي واقعي را كنترل كند. يك مديريت با اخلاق،بي نقص،پر سرعت و البته فعلا مطيع و حرف گوش كن.

از آن جهت فعلا مطيع ، كه  هنوز در استقلال آينده  ي اين دنيا اطلاع و اطمينان كافي ندارم.

با وجود همه ي مزاياي دنياي مجازي آيا بشر از همان ابعاد ناشناخته ي اين فضا مصون است؟ چه كسي مي تواند مطمئن باشد كه در آينده اين دنيا از سازنده اش مستقل نشود و حتي بر عليه او نشورد؟

نگراني آدمي(در اين جا من!)به اين مورد ختم نمي شود... كاهش رابطه ي بي واسطه ي انسان ها  به واسطه ي برقراري ارتباط از طريق دنياي مجازي ،مورد ديگري ست كه براي من حل نشده باقي مانده.

اگر چه قبول دارم كه دنياي مجازي اخلاق را به نوعي به بشر مي آموزد و آن را ترويج مي دهد ،اما به اين مي انديشم كهآيا مجالي براي استفاده ي عملي از اخلاق ياد گرفته شده را داريم؟رفع نياز ما به صورتي كه بي واسطه همديگر را ببينيم آيا مارا از برقراري رابطه با يكديگر منصرف نمي كند؟ در حاليكه ما به رابطه ي ميان فردي از راههاي بي واسطه نيازمنديم!